Nurdagül

Nurdagül, Türkçe-Arapça-Farsça compound: nûr (Arapça al-nūr النور — "ışık; klasik İslamî al-Asmā' al-Ḥusnā — Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından; bk. Nur, Nuran, Nurullah, Nura, Göknur maddeleri yan-form söz-örgüsü"), -da (Türkçe yan-yumuşak yan-form söz-yapısı; -da/-de Türkçe lokatif-yan-yapı söz-yapısı), gül ("gül-çiçeği — Rosa-genus; klasik Pers divan-şiir-jargonunun söz-merkezindeki estetik-merkez söz-yapısı; bk. Sergül, Gülbin, Sadegül, Gülin, Gülseher maddeleri yan-form söz-örgüsü") söz-unsurlarının terkibinden nûr-yansıyan-gül, ışıklı-gül, gül-içinde-nûr, klasik halk-Türk-İslam zarafet söz-yapısının söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. Nurdagül özellikle 1936'dan itibaren laik-eğitimli orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif modern kız adı oldu; klasik halk-Türk-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı yan-bağlanır. gül- / -gül compound söz-yapıları klasik Anadolu Türk halk-zarafet-söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imgelerindendir; bk. ilgili maddeler yan-form söz-örgüsü detayı orada. 89 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #404 sıradadır.

Türkçe-Arapça-Farsça compound Nurdagül, üç söz-örgüsünün terkibinden yapılmıştır: nûr (Arapça al-nūr النور — "ışık; klasik İslamî al-Asmā' al-Ḥusnā — Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından; bk. Nur, Nuran, Nurullah, Nura, Göknur, Mahinur maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada — Nûr 24:35 Allāhu nūru al-samāwāti wa al-arḍ, Saff 61:8 Nūru'llāh, Hadid 57:12 mü'min-nûru kıyâmet-yan-bağlamı söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır"), -da (Türkçe yan-yumuşak yan-form söz-yapısı; -da/-de Türkçe lokatif-yan-yapı söz-yapısı; klasik halk-Türk-Anadolu söz-örgüsünde "-de/-da" yan-yumuşak yan-form söz-yapısı: gönülde, yürekte, kalbinde; klasik halk-türkü-edebî söyleminde "yârın yüreğinde-aşk" yan-bağlamı yan-bağlanır), gül ("gül-çiçeği — Rosa-genus; klasik Pers divan-şiir-jargonunun söz-merkezindeki estetik-merkez söz-yapısı; bk. Sergül, Gülbin, Sadegül, Gülin, Gülseher maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada"). Birleşim Nûr-da-Gül = "nûr-içinde-gül, ışıklı-gül, gül-içinde-nûr, klasik halk-Türk-İslam zarafet söz-yapısının söz-merkezindeki söz-yapısı". Nur yan-yapısı klasik İslamî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imgesi: Kur'an-ı Kerîm'de al-nūr söz-yapısı söz-merkezi söz-imgesi: (1) Nur 24:35 Allāhu nūru al-samāwāti wa al-arḍ (klasik Âyetü'l-Nûr); (2) Saff 61:8 Nūru'llāh (Allah'ın nûru; bk. Nurullah maddesi yan-form söz-örgüsü); (3) Hadid 57:12 Yas'ā nūruhum bayna aydīhim (mü'min-nûru kıyâmet-yan-bağlamı; bk. Nura maddesi yan-form söz-örgüsü) yan-bağlamlı söz-yapıları klasik İslamî söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır. gül- / -gül compound söz-yapıları klasik Anadolu Türk halk-zarafet-söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imgelerindendir; Gülnaz, Gülşen, Gülbahar, Gülnur, Gülizar, Gülüstan, Gülbeyaz, Gülcihan, Gülfer, Gülşah, Gülperi, Gülay, Gülenay, Gülsüm, Gülümser, Gülser, Gülzade, Gülendam, Gülşan, Yazgül, İsmigül, Esengül, Aygül, Bingül, Songül, Yıldızgül, Fatmagül, Mihrican, Sergül, Gülbin, Sadegül, Gülin, Gülseher, Nurdagül (bk. ilgili maddeler — yan-form söz-örgüsü detayı) yan-örgüsü oluşmuştur. Nurdagül özellikle 1936'dan itibaren laik-eğitimli orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif modern kız adı oldu; klasik halk-Türk-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı yan-bağlanır. Klasik halk-türkü-edebî söyleminde Nurdagül-yârın-yumuşak-yan-yan-zarafeti, Nurdagül-yârın-onursal-yan-yan-asîlliği, Nurdagül-yârın-nûr-yan-yan-yansıyan-cemâli, Nurdagül-yârın-bahar-yan-yan-zarafeti yan-form söz-yapıları yer aldı.