Pelin
Pelin İsminin Anlamı ve Kökeni
Pelin, Yunanca pelinos (πελινός) sözcüğünden gelir ve Artemisia absinthium (acı pelin, absinth bitkisi) adını taşır — Akdeniz havzasında yetişen, tıbbi aromatik özellikleri nedeniyle antik çağdan beri kullanılan bir çalılık. Türkçede modern kullanımında bitkinin adından özel ada dönüşümü 20. yüzyıl sonu yaşanmıştır. 1988'de Türkiye'nin #58 en popüler kız ismi konumuna ulaşmıştır.
Yunanca pelinos, Artemisia absinthium (Türkçe acı pelin, Latince absinthium, İngilizce wormwood) adlı kompozit bitkinin Grek adıdır. Bitki Akdeniz havzası ve Avrupa'nın pek çok bölgesinde doğal olarak yetişir; antik Yunan-Roma döneminden beri tıbbi amaçlı — özellikle parazit öldürücü ve iştah açıcı olarak — kullanılmış; ayrıca 18-19. yüzyıl Fransa-İsviçre'de popülerleşen absinthe (acı pelin likörü) içkisinin ana bitkisidir. Türkçede pelin kelimesi Osmanlı İslam tıbbı literatüründe kullanıldı (acı pelin otu) ve modern Türk botaniğinde de aynı bitkinin adı olarak korundu. Özel ad olarak kullanımı 1970'ler sonrası botanik çiçek kadın ad dalgasının parçası olarak başlamış, 1980'lerde yaygınlaşmıştır.
Popülerlik
Pelin, 1970'ler sonrası TÜİK kayıtlarında görülen Yunanca-botanik kökenli kadın ismidir — 1988'de #58 ile kendi zirvesine ulaştı. 1980'ler-1990'lar modern Türk botanik çiçek kadın ad dalgasının simge örneklerinden biri oldu. 2000 sonrası düzenli gerileme süreciyle 2025'te #291 sıraya geldi. Yunanca-Akdeniz kökenli bitki kadın ad geleneğinin (Açelya, Melisa, Nergis yanında) modern taşıyıcılarından biridir.
Popülerlik Trendi
DüşüyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Mitolojik Kökeni
Yunanca Pelis ya da Apellos — antik Pelasg dönemi Atina çevresinde anılan bir su perisi (nympha) adı olarak kaydedilmiştir. Bazı antik kaynaklar adı Yunanca pelis (boz-mavi, gri-mavi yumuşak ton) sıfatına bağlar ve sevgiliyi tasvir eden klasik Helen-Yunan estetik söyleyişinin parçası olarak işler. Ayrıca Pelín, modern Yunanca-Bizans dönemi kayıtlarında yaban turpu, acımtırak kır otu anlamında bir bitki adı olarak da geçer. Pelin adının modern Türk kullanımındaki estetik çağrışım, hem antik nympha mitolojisinin hem bitki adı olarak yumuşak doğa-imgesinin birleşimidir.
Modern Kültürde
Pelin Batu
Oyuncu · 1978Türk oyuncu, şair ve sunucu (d. 1978). Tiyatro-TV kariyerinin yanı sıra şiir kitap yayınları da var; 2010'lar Türk kültürel sanat sahnesinin tanınan figürlerinden biri oldu.
Pelin Karahan
Oyuncu · 1984Türk televizyon dizi sektörünün tanınan oyuncularından (d. 1984). Küçük Kadınlar (2008), Öyle Bir Geçer Zaman Ki (2010-2013) gibi dizilerde rol aldı.
Uluslararası Biçimler ve Yazım Varyantları
Dilsel türevler
- Grekçe (kaynak)Pelinos (πελινός)
- FransızcaAbsinthe
Yazım varyantları
Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.
- LatinceAbsinthium
- İngilizceWormwood
Ünlü İsimdaşlar
Pelin Çift
Türk gazeteci ve televizyon sunucusu (d. 1976). TRT'de yıllarca yayımlanan *Pelin Çift ile Gündem Ötesi* programının sunucusu olarak Türk popüler tarih-kültür programcılığının tanınmış yüzlerindendir.
Pelin Karahan
Türk dizi oyuncusu (d. 1984). *Aşk-ı Memnu*, *Bin Bir Gece* gibi yapımlarla 2000'ler-2010'lar Türk televizyon sektörünün tanınmış oyuncularındandır.
Pelin Çift
Türk gazeteci ve televizyon sunucusu. TRT'de yıllarca yayımlanan *Pelin Çift ile Gündem Ötesi* programının sunucusu olarak Türk popüler kültür-tarih programcılığının tanınmış yüzlerindendir. Hacettepe Üniversitesi mezunudur.