Ramazan

Ramazan, Arapça ramaḍān (رمضان) sözcüğünden gelir ve İslami kameri takvimin dokuzuncu ayının — Müslümanların oruç tuttuğu kutsal ayın — adıdır; r-m-ḍ (yanıcı sıcaklık, kuru yer) kökünden türer. Kur'an-ı Kerim'in Bakara Sûresi 2:185 ayetinde orucun farz kılındığı ay olarak doğrudan zikredilen bu ay, aynı zamanda Kur'an'ın bu ayda indirilmeye başlandığı kutsal zaman-dilimidir. 175 yılı aşkın TÜİK kayıtlı kullanımla Türkçenin en dayanıklı İslami erkek isimlerindendir.

Arapça ramaḍān (رمضان), r-m-ḍ (yanmak, kuru-sıcak olmak, kavrulmak) kökünün faʿalān kalıbındaki yoğunluk biçimidir — klasik Arap filoloğu İbn Manzur'un Lisânü'l-ʿArabında kelimenin orijinal anlamı "şiddetli yaz sıcağı, kurak toprak yanması" olarak verilir. Pre-İslamik Arap Yarımadası'nda ayın adlandırılma sebebi kameri takvimin o döneminde Ramazan ayının yaz sıcaklığının zirvesinde olması ve kuraklığın kavuruculuğunu hissettirmesiydi. Kur'an'ın inmeye başlamasıyla birlikte ayın anlamı değişti — artık yanma değil, manevi yenilenme ve arınma ayı olarak algılandı. İslami gelenekte Ramazan ayı on iki ayın en faziletlisi, şehrü ramaḍān (Ramazan ayı) olarak zikredilir. Türkçede özel ad olarak kullanımı Osmanlı döneminden bu yana yaygındır — Ramazan ayında doğan erkek çocuklara verilmesi en eski ve yaygın gelenektir.