Rauf

ErkekArapçaGeleneksel

Anlam ve Köken

Rauf, Arapça kökenli bir isim olup 'esirgeyen, acıyan, çok merhametli' anlamlarını taşır. İslam geleneğinde Allah'ın 99 isminden (Esmaü'l-Hüsna) biri olan 'er-Raûf' ile aynı kökten gelir; bu nedenle derin bir dinî anlam ve değer yüklüdür.

Arapça raʾūf (رؤوف) — "çok-merhametli, esirgeyici, şefkatli" anlamındaki mübalağa (yoğun) sıfat formudur; r-ʾ-f kökünden türer (raʾafa = merhamet-etmek, acımak). Aynı kök-ailesinden raʾfa (merhamet, şefkat), raʾfa-muttaqīna (takvâ-sahiplerinin şefkati) kelimeleri gelir. Kelime Kur'an'da al-Raʾūf sıfatı hem Allah için (Bakara 2:143: "Allah insanlara karşı çok-şefkatli, çok-merhametlidir") hem Hz. Muhammed için (Tevbe 9:128: "Müminlere karşı çok-şefkatli, çok-merhametlidir") kullanılır — bu ikincisi Peygamber-ahlâkının-Kur'anî-tanımı sayılır. Osmanlı ad-havuzuna Tanzimat döneminde girmiş olup 1855'te #83 ile zirvesine ulaştı.

Popülerlik

Rauf, 1855'te #83 ile zirvesine ulaşan klasik-Osmanlı İslami erkek-ad havuzunun temsilcilerinden biri. Hüseyin Rauf Orbay'ın Kurtuluş Savaşı ve erken-Cumhuriyet siyasetindeki merkezi-konumu, Mehmet Rauf'un Servet-i Fünûn edebiyatındaki rolü ismin siyasi-edebi-entelektüel üç-katmanlı prestijini oluşturdu. 2020'lerde yükseliyor trendinde (2021 #469 → 2025 #430) klasik-Cumhuriyet isimlerin yeniden-değerlendirilmesinin parçası.

Popülerlik Trendi

Yükseliyor
1.314.626.18551875190019251950197520002025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Dini ve Manevi Bağlam

Al-Raʾūf (الرؤوف), "çok-şefkatli, çok-merhametli" — Allah'ın Esmâü'l-Hüsnâ kapsamındaki 99 isminden biri; al-Raḥmān ve al-Raḥīm ile birlikte Allah'ın-rahmet sıfatlarının üçlü-kümesini oluşturur. Bakara 2:143: "Allah insanlara karşı çok-şefkatli (Raʾūf), çok-merhametli (Raḥīm) olandır". Kur'an'da Hz. Muhammed için de Tevbe 9:128'de "Müminlere-karşı çok-şefkatli-ve-merhametlidir" formunda kullanılması Peygamber-ahlâkının temel-niteliklerinden birini tanımlar. Sünnî, Alevî-Bektaşî ve Şii geleneklerinin hepsinde raʾfa (şefkat) kavramı Peygamber-ahlâkı model-alımının merkezinde yer alır. Tasavvufî gelenekte raʾfa bi'l-ḫalq (yaratılmışlara-şefkat) sufi-insanın-temel-niteliği sayılır.

Tarihi Figürler

Hüseyin Rauf Orbay

1881-1964, İstanbul

Türk denizci, siyasetçi ve devlet adamı; Milli Mücadele'nin önemli komutanlarından. Hamidiye Kruvazörü komutanı olarak Balkan Savaşı'nda Yunan-filosuna karşı verdiği kahramanca mücadele (1912-1913) Osmanlı denizcilik belleğine Hamidiye Kahramanı unvanıyla kazındı. Kurtuluş Savaşı'nda Atatürk'ün yakın-silah-arkadaşlarından biri olarak Amasya Tamimi, Erzurum Kongresi ve Mudanya Mütarekesi'nin yürütülmesinde rol aldı. 1922-1923 arası İcra Vekilleri Heyeti (hükümet) başkanlığı yaptı — Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümetinin başbakanı oldu. Sonradan Atatürk ile politik-ayrışma yaşayarak Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın (1924) kurucuları arasında yer aldı. Cumhuriyet-kuruluş döneminin tartışmalı-ama-merkezi figürlerinden biri.

Mehmet Rauf

1875-1931, İstanbul

Türk romancı; Servet-i Fünûn edebiyat-hareketinin önde-gelen temsilcilerinden biri. Eylül (1901) adlı romanı Türk edebiyat-tarihinde ilk psikolojik-roman örneği kabul edilir — Suat, Necib ve Süreyya üçlüsü üzerinden platonik-aşk ve iç-monolog temalarını Türkçe-roman-diline taşıdı. Flaubert, Zola ve Maupassant'ın Türkçeye-uyarlama çabasının merkez-figürlerinden biri olarak Halit Ziya Uşaklıgil ile birlikte Türk-modern-roman geleneğinin kurucu-ikilisini oluşturdu.

Edebiyatta ve Folklorda

Eylül

Mehmet Rauf · 1901

Türk edebiyat-tarihinde ilk psikolojik-roman örneği kabul edilen yapıt; Servet-i Fünûn döneminin roman-zirvelerinden. Suat, Necib ve Süreyya üçgeni üzerinden yasak-aşkın iç-dünya derinliğini Türkçe-roman-diline taşıdı. Türk-modern-romanının dönüm-noktalarından biri olarak edebiyat-tarih kitaplarında klasik-metin konumundadır.

Uluslararası Biçimler ve Yazım Varyantları

Dilsel türevler

  • Arapça (kaynak)Raʾūf (رؤوف)
  • FarsçaRaʾûf (رئوف)
  • UrducaRauf (رؤف)
  • Azerbaycan TürkçesiRauf

Yazım varyantları

Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.

  • BoşnakçaRauf

Ünlü İsimdaşlar

Rauf Denktaş

Siyasetçi

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurucu cumhurbaşkanı ve Kıbrıs Türklerinin önemli siyasi lideri.

Rauf Orbay

Asker ve Siyasetçi

Türk Kurtuluş Savaşı'nın önemli isimlerinden biri olan amiral ve devlet adamı.

Rauf Pehlivan

Sporcu (Güreşçi)

Türkiye'yi uluslararası arenada temsil etmiş başarılı bir güreşçi.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet