Reşat

Türk romancı, hikâyeci ve eğitimci; Cumhuriyet-dönemi en-çok-okunan-romancılardan biri. Çalıkuşu (1922) romanı Türk modern-romanının simge-yapıtlarından biri — Feride karakteri üzerinden Anadolu-öğretmen kadın-kahramanı arketipini Türk-edebiyat belleğine kazandırdı. Yaprak Dökümü (1930), Damga (1924), Miskinler Tekkesi (1946), Acımak (1928), Anadolu Notları (iki cilt, 1936/1966) gibi eserleriyle Anadolu-taşra dramlarını ve modernleşme-sürecinin insan-hikâyelerini işledi. Eğitim Müfettişliği görevleriyle Anadolu'yu dolaştığı yıllar romanlarının gözlem-zeminini oluşturdu. Türk-edebiyatının halk-okuyucusuna-ulaşan klasik-isimlerinden biri olarak hâlâ Türk lise müfredatının temel-metinleri arasında.

Osmanlı'nın 35. padişahı (1909-1918); II. Abdülhamid'in hal-edilmesinden sonra İttihad ve Terakki Cemiyeti'nin destekledi. Saltanatı döneminde Balkan Savaşları (1912-1913) ve Birinci Dünya Savaşı (1914-1918) Osmanlı-Alman ittifakı çerçevesinde yaşandı. II. Meşrutiyet döneminin sembolik-monarkı olarak Osmanlı-son-döneminin kritik-olaylarına tanıklık etti.

Türk modern-romanının klasik-yapıtlarından biri; İstanbullu genç-kadın-Feride'nin Anadolu'da öğretmen olarak karşılaştığı hayatı ve aşk-dramını anlatır. Kurtuluş-savaşı öncesi yayımlanan eser Cumhuriyet-dönemi Türk-kadının modernleşme-yolculuğunun simge-metni olarak kabul edildi. Birden-fazla film ve dizi-uyarlaması yapıldı; özellikle 1986 Osman Sınav dizisi (Aydan Şener'in Feride rolüyle) Türk-televizyon belleğinin klasik-eserlerindendir.