Reşat
Reşat İsminin Anlamı ve Kökeni
Reşat, Arapça kökeniyle yer alır; 'doğru yolda yürüme, Hak yolunda ilerleme' anlamına gelir. İslam geleneğinde hidayet ve doğru yolu bulma kavramlarıyla yakından ilişkili olan bu isim, manevi bir yönelişi ve erdemli bir yaşam anlayışını simgeler.
Arapça raşad — "doğru yolda yürüme, Hak yolunda ilerleme, olgunluk, kemal" anlamındaki isimdir; r-ş-d kökünden türer (raşada = doğru yolu bulmak, olgunlaşmak). Aynı kök ailesinden rushd (rüşd, olgunluk yaşı; fıkıhta akıl baliğ olma), irshad (irşad, doğru yola yöneltme), rashid (doğru yolda olan), murshid (mürşid, doğru yolu gösteren; tasavvufi mertebe) kelimeleri gelir. Kelime Kur'an'da Kehf 18:66'da Hz. Musa-Hızır kıssasında "sana öğretilen doğru yolun ilminden bana öğretmen için" (ruşdan), Mümin 40:29'da "doğru yolu göstereceğim" formlarında geçer.
Popülerlik
Reşat, klasik İslami bir erkek adı olarak Türk-İslam aile geleneğinin köklü tercihlerindendir; doğru yola yönelme kavramının kişi-ad biçimindeki yansımasıdır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Rüşd (doğru yol, olgunluk) klasik İslami söyleyişinin temel kavramlarındandır. Kur'an Kehf Suresi 18:10 ayeti "Rabbimiz! Bize katından rahmet ver ve işimizden bize doğru yolu hazırla" (Rabbena atina min ledünke rahmeten ve heyyi lena min emrina raşada) ifadesiyle bu kavramı vurgular. Rüşd aynı zamanda klasik İslam hukukunda akıl-baliğ olma kategorisinin terimidir.
Tarihi Figürler
Reşat Nuri Güntekin
1889-1956, İstanbulTürk romancı, hikâyeci ve eğitimci; Cumhuriyet dönemi en çok okunan romancılardan biridir. Çalıkuşu (1922) romanı Türk modern romanının simge yapıtlarından biri — Feride karakteri üzerinden Anadolu-öğretmen kadın kahramanı arketipini Türk edebiyat belleğine kazandırdı. Yaprak Dökümü (1930), Damga (1924), Miskinler Tekkesi (1946), Acımak (1928), Anadolu Notları (iki cilt, 1936/1966) gibi eserleriyle Anadolu-taşra dramlarını ve modernleşme sürecinin insan hikâyelerini işledi. Eğitim Müfettişliği görevleriyle Anadolu'yu dolaştığı yıllar romanlarının gözlem zeminini oluşturdu. Türk edebiyatının halk okuyucusuna ulaşan klasik isimlerinden biri olarak hâlâ Türk lise müfredatının temel metinleri arasında.
Sultan V. Mehmed Reşad
1844-1918, İstanbulOsmanlı'nın 35. padişahı (1909-1918); II. Abdülhamid'in hal edilmesinden sonra İttihad ve Terakki Cemiyeti'nin destekledi. Saltanatı döneminde Balkan Savaşları (1912-1913) ve Birinci Dünya Savaşı (1914-1918) Osmanlı Alman ittifakı çerçevesinde yaşandı. II. Meşrutiyet döneminin sembolik monarkı olarak Osmanlı son döneminin kritik olaylarına tanıklık etti.
Edebiyatta ve Folklorda
Çalıkuşu
Reşat Nuri Güntekin · 1922Türk modern romanının klasik yapıtlarından biri; İstanbullu genç-kadın-Feride'nin Anadolu'da öğretmen olarak karşılaştığı hayatı ve aşk dramını anlatır. Kurtuluş-savaşı öncesi yayımlanan eser Cumhuriyet dönemi Türk kadının modernleşme yolculuğunun simge metni olarak kabul edildi. Birden-fazla film ve dizi uyarlaması yapıldı; özellikle 1986 Osman Sınav dizisi (Aydan Şener'in Feride rolüyle) Türk televizyon belleğinin klasik eserlerindendir.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Rašād
- FarsçaRašâd
- UrducaRashad
- Azerbaycan TürkçesiRəşad
Ünlü İsimdaşlar
Reşat Nuri Güntekin
Çalıkuşu başta olmak üzere pek çok ünlü roman ve tiyatro eserinin yazarıdır.
Reşat Ekrem Koçu
İstanbul Ansiklopedisi'nin yazarı olarak tanınan Türk tarihçi ve yazardır.
Reşat Kasaba
Türk tarihçi ve sosyal bilimci olup Washington Üniversitesi'nde öğretim üyesi olarak görev yapmıştır.
Reşat Atabek
Türk basın dünyasında tanınan gazeteci ve köşe yazarıdır.