Ruhi

Ruhi, Arapça Rūḥī (روحي) — r-w-ḥ ("ruh-can-tin; klasik Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı") kökünün nispet-eki -ī ile yapılmış söz-yapısı Rūḥī — ruhsal, ruhla ilgili, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki tasavvufî-söz-yapısı anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Ruhsal, ruhla ilgili manasında nitelendirir. Aynı kök-ailesinden al-Rūḥ (ruh — al-Rūḥ al-Amīn Bakara 2:97 yan-bağlamı, al-Rūḥ al-Quds Bakara 2:87 yan-bağlamı, Hz. Cebrâ'îl yan-bağlam söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır), Rîh (rüzgâr — yan-anlam yan-yapı), Râyha (rayiha-koku), Ruhullâh (Hz. 'Îsâ'nın onursal-yan-yapısı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır), Riyâhî (rüzgârla-ilgili) yan-örgüsü oluşur. *Klasik halk-Kur'an söz-örgüsünde al-Rūḥ yan-bağlamı söz-merkezindedir — İsrâ 17:85 yas'alūnaka 'ani al-rūḥ qul al-rūḥu min amri rabbī ("sana ruhtan soruyorlar; de ki: ruh Rabbimin emrindendir"); klasik halk-tasavvuf söz-örgüsünün söz-merkezindeki Rûh-i Sultânî (yüce-ruh yan-yapı), Rûh-i Hayvânî (hayvanî-ruh yan-yapı), Rûh-i Nebâtî* (bitkisel-ruh yan-yapı) yan-örgüsü oluşur. 130 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2022'de #471 sıradadır.

Arapça Rūḥī (روحي), r-w-ḥ ("ruh-can-tin; klasik halk-Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-Rūḥ — ruh, al-Rūḥ al-Amīn — Bakara 2:97 yan-bağlamı Hz. Cebrâ'îl, al-Rūḥ al-Quds — Bakara 2:87 yan-bağlamı Hz. Cebrâ'îl, Rîh — rüzgâr yan-anlam yan-yapı, Râyha — rayiha-koku, Ruhullâh — Hz. 'Îsâ'nın onursal-yan-yapısı, Riyâhî — rüzgârla-ilgili yan-form söz-yapıları yan-örgüsü; bk. Rahman, Cebrail maddeleri yan-form söz-örgüsü") kökünün nispet-eki -ī ile yapılmış söz-yapısı Rūḥī. *Klasik halk-Kur'an söz-örgüsünde al-Rūḥ yan-bağlamı söz-merkezindedir — İsrâ 17:85 yas'alūnaka 'ani al-rūḥ qul al-rūḥu min amri rabbī wa-mā ūtītum mina al-'ilmi illā qalīlā ("sana ruhtan soruyorlar; de ki: ruh Rabbimin emrindendir; size pek az ilim verilmiştir") söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır. Aynı kök-aile söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-bağlamlar — Hicr 15:29 fa-idhā sawwaytuhu wa-nafakhtu fīhi min rūḥī fa-qa'ū lahu sājidīn ("ona ruhumdan üfürdüğüm zaman, ona secde edin" — Hz. Âdem yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır); Şûrâ 42:52 Wa-kadhālika awḥaynā ilayka rūḥan min amrinā (Hz. Peygamber'e vahiy-yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır); Kadr 97:4 tanazzalu al-malā'ikatu wa al-rūḥu fīhā bi-idhni rabbihim (Kadir-Gecesi yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır). Klasik halk-tasavvuf söz-örgüsünün söz-merkezindeki yan-bağlam: Rûh-i Sultânî (yüce-ruh yan-yapı), Rûh-i Hayvânî (hayvanî-ruh yan-yapı), Rûh-i Nebâtî (bitkisel-ruh yan-yapı), Nefes-i Rahmânî (Allah'ın merhamet-soluğu söz-yapısı) yan-örgüsü oluşur. Edebî-yan-bağlam klasik halk-Bağdatlı Rûhî (öl. 1605; klasik halk-Osmanlı-divan-şâiri söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; Terkîb-i Bend yan-bağlamı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Rûhî* yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Marmara, İç-Anadolu kentli-orta-tabaka ailelerinin sevdiği klasik İslami erkek adı oldu.