Salman

Salman, Arapça Salmān (سلمان) — s-l-m (selâmete-kavuşmak; teslim-olmak; barış-içinde-olmak) kökünden fa'lān veznindeki sıfat-mübalağa formu — çok-selâmette-olan, barış-içinde-yaşayan, manevî-selâmet-mertebesi-sahibi anlamlarına gelir. Tarihsel-referansı Salmān al-Fārisī (öl. 656) — klasik İslamî sahabi-onursal-grubun merkez figürlerinden, Pers-asıllı (Isfahân doğumlu, Rūz-bih asıl-Pers-adıyla) sahabi. Hz. Peygamber'in Hendek Savaşı'nda (627) Medine etrafında hendek-kazma stratejisini öneren Pers-mucadele-stratejistidir; klasik İslamî halk-tasavvuf-folklor söyleminde Hz. Peygamber'in Salmān minnā ahl al-Bayt ("Salmân bizden, Ehl-i Beyt'tendir" — Tabarânî, Mu'jam al-Kabīr) hadisi-yan-bağlamlı söz-yapısının söz-imgesi. Aynı kökten al-Islām (bk. İslam maddesi), al-muslim (bk. Mümine maddesi), al-salām (Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından), Sulaymān (Hz. Süleyman peygamber-adı) yan-örgü oluşturur. 173 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #433 sıradadır.

Arapça Salmān (سلمان), s-l-m ("selâmete-kavuşmak; teslim-olmak; barış-içinde-olmak; ihtilaftan-uzak-durmak") kökünden fa'lān veznindeki sıfat-mübalağa formudur — çok-selâmette-olan, barış-içinde-yaşayan, manevî-selâmet-mertebesi-sahibi. Aynı kök-ailesinden al-Islām (bk. İslam maddesi — Allah'a teslim-olma, dindarlık), al-muslim / al-muslima (bk. Mümine maddesi — Allah'a teslim-olan), al-salām ("selâm, barış; al-Salām Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından, Haşr 59:23 al-Malik al-Quddūs al-Salām al-Mu'min al-Muhaymin"), al-Salāma (selâmet), Sulaymān (Hz. Süleyman peygamber-adı — aynı kök yan-form), aslama (Form IV: teslim-oldu), al-Salām 'alaykum (klasik İslamî saygı-selamı), Salām al-Akhbiya (klasik söz-örgüsü), al-Sālimūn (selâmette-olanlar) yan-örgüsü türetilmiştir. Tarihsel-referansı Salmān al-Fārisī (öl. 656) — klasik İslamî sahabi-onursal-grubun merkez figürlerinden, Pers-asıllı (Isfahân-doğumlu, Rūz-bih asıl-Pers-adıyla) sahabi. Klasik İslamî sîret-edebî söyleminde Salmân'ın hayatı: Pers-Zerdüşt aile-içinde-doğdu, Hıristiyan-rahip-yanında manevî-arayışına başladı, Suriye-Filistin-Hicaz arasında uzun-bir manevî-arayış-sonrası Yathrib'te (Medine) Hz. Peygamber ile karşılaştı, ilk-yıllarda kölelik-statüsünde-tutuldu, sonra Hz. Peygamber-Hz. Ali yardımıyla azat-edildi. Hz. Peygamber'in Salmān minnā ahl al-Bayt ("Salmân bizden, Ehl-i Beyt'tendir" — Tabarânî, Mu'jam al-Kabīr) hadisi klasik İslamî halk-tasavvuf-folklor söyleminin söz-imgesi; Pers-İslam sentezinin merkez figürü olarak yan-bağlanır. Hz. Peygamber'in Hendek Savaşı'nda (Şubat 627 — Ghazwat al-Khandaq — Medine etrafında Mekkelilerin saldırısına karşı) Medine'nin-kuzey-batı-bölgesinin etrafında hendek-kazma stratejisini Hz. Peygamber'e öneren Pers-mucadele-stratejisti; bu klasik İslamî sîret-edebî söyleminin merkez anlatımı. Klasik halk-tasavvuf-folklor söyleminde Hz. Selmân Pers-Türk halk-tasavvuf-edebî söz-örgüsünde Salmān-i Pāk (Pâk-Selmân) onursal-lakabıyla yan-yorumla yan-bağlanır; klasik Pers-Türk sufî-pedagojisinin merkez figürlerinden. Hz. Selmân uzun-yaşadığı (250 yıl yaşadığı söylenir — yan-rivayetlerde) ve 656 Mada'in (Tisfun-yakınlarında) vefât-etti; mezarı klasik İran-Iraq sınır-bölgesindeki Mada'in-türbesi (Salmān-Pāk-türbesi yan-yorumlu) klasik halk-tasavvuf-türbe-ziyaret-noktalarındandır. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Selmân / Salmān / Salman yan-formlarında yerleşmiştir.