Samet ismi “Hiçbir şeye muhtaç olmayan, her şeyin kendisine muhtaç olduğu” anlamına gelir. Kur'an-ı Kerim'de İhlas Suresi'nde geçen bir isimdir.
Deneyin
Samet İsminin Anlamı ve Kökeni
Samet, Arapça Samed sözcüğünden gelir; "hiçbir şeye muhtaç olmayan, sığınılan, mutlak Bağımsız Allah" anlamlarını taşıyan bir erkek adıdır. Kur'an-ı Kerim İhlas Suresi 112:2'de Allahu's-Samed (Allah Samed'dir — kimseye muhtaç değil, herkes kendisine muhtaçtır) ifadesi Allah'ın bu sıfatının kurucu Kur'ani bağlamıdır; bu kısa sure tevhid inancının özünü ifade eder. Aynı kökten Samedaniyet (mutlak bağımsız varlık niteliği) felsefe terimi gelir. Klasik gelenekte tek başına Samed adlandırması Allah'a mahsus tutulduğundan Abdüssamed (Samed'in kulu) birleşik formu tercih edilirdi; modern Türk halk söyleyişinde Samet yumuşatma yaygındır.
Arapça Samed, 'yönelmek, kendisine başvurmak' anlamındaki kökten gelir ve "hiçbir şeye muhtaç olmayan; buna karşılık her şeyin kendisine muhtaç olduğu" demektir. Kelimenin İslami yükü çok yoğundur: Samed, Allah'ın güzel isimlerinden (Esmaü'l-Hüsna) biridir. Kur'an'ın en kısa surelerinden İhlas'ta tevhid sıfatları arasında anılır: "De ki: O Allah birdir. Allah Samed'dir; hiçbir şeye muhtaç değildir, her şey O'na muhtaçtır. Doğurmamış ve doğmamıştır. Hiçbir şey O'na denk değildir." Sözcük bu yüzden gündelik bir sıfat değil, doğrudan bir ilahi niteliktir. Ad Türkçeye Osmanlı Türkçesi yoluyla Samed ve Samet biçimlerinde geçmiştir. Sondaki -d sesinin -t'ye dönmesi, Arapçadan Türkçeye geçen sözcüklerde sık görülen bir ses olayıdır (Ahmed'in Ahmet, Muhammed'in Mehmet olması gibi).
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Samet İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Samet deyince öne çıkan iki özellik:
Maneviyat
İsmin ilk akla getirdiği şey maneviyat: kuşaklar boyu aynı çağrışımla verilmiş, dinî hafızada yeri olan bir ad. Türk isim geleneğinin en köklü katmanlarından biri.
Kararlılık
Verdiği sözü unutmayan, başladığı işi yarım bırakmayan, zorlukta sesini yükseltmeden direnen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik kararlılık. Türkçede bu, gösterişten çok sebatla anlatılır.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Samet, 2000'ler Türkiye'sinde klasik İslami kısa erkek adlarının (Emir, Eren, Samet, Metin) yeniden yükselişinde 2006'da #17 ile zirvesine ulaştı. 1990-2005 döneminin İslami gelenek kaynaklı ad tercihinin parçası oldu — kısalığı ve kolay telaffuzu modern kentli ad tercihiyle uyumluydu. 2010 sonrası modern Türkçe adların yükselişine paralel kademeli gerileme başladı. 2025'te #272 sırada — geleneksel İslami kısa erkek adları kümesinin orta kullanım düzeyindeki temsilcisi olarak sürüyor.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
DüşüyorGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Bölgesel Yoğunlaşma · TÜİK 2025
Samet, 81 ilin ilk 30 listesinde yalnızca Ağrı'da görünüyor — orada Türkiye ortalamasına göre 2,3 kat daha yaygın.
Oran, ismin o ildeki payının Türkiye genelindeki payına bölümüdür. Yaşayan nüfus verisidir; yeni doğan sıralaması değildir.
- Yaklaşık her 800 kişiden biri
- Yaygın
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Samet adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Samet adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: As-Samad (Es-Samed), İslam akaidinin temel tevhid sıfatlarından biridir — Allah'ın mahlukata muhtaç olmama, kendinin varlığında yetkin olma, kâim bi-nafsihi (kendi varlığıyla duran) niteliğini anlatır. İhlas Suresi (112) İslam teolojisinin en yoğun tevhid beyanı olarak kabul edilir — Hz. Peygamber'in "Kur'an'ın üçte biri değerinde" dediği bu sure Allah'ın birliğini, samediyetini, doğurmamış-doğrulmamışlığını ve eşsizliğini birlikte bildirir. Samed sıfatı İslam kelamının en erken tartıştığı konulardan biri oldu — Mutezile, Eşari ve Matüridi okullarının Allah'ın yaratılmışlardan uzakta teolojisini kurgularken bu sıfatın merkezi konumu vurgulandı. İhlas Suresi günlük namazların ardından sıkça okunan temel surelerden biridir.
Kur'an-ı Kerim'de: İhlas Suresi, 2. Ayet
Allah, Samed'dir (her şey O'na muhtaçtır; O ise hiçbir şeye muhtaç değildir).
Benzer İslami adlar için:
Modern Kültürde
Samet Ağaoğlu
Edebiyat · 1909Türk yazar ve siyasetçi (1909-1982). Babamın Arkadaşları (1958) gibi anılarıyla ve Öğretmen Gafur (1953) gibi öyküleriyle tanınır. Demokrat Parti döneminde Başbakan Yardımcılığı yaptı; 27 Mayıs 1960 darbesi sonrası Yassıada'da yargılandı.
Samet Aybaba
Spor · 1955Türk futbolcu ve antrenör (d. 1955). İskenderunspor ve Beşiktaş'ta oynadı; Trabzonspor, Bursaspor, Beşiktaş gibi kulüpleri çalıştırarak 1990'lar-2010'lar Türk futbolunun tanınan teknik adamlarından biri oldu.
Ünlü İsimdaşlar
Samet Aybaba
Beşiktaş'ın eski futbolcusu; Trabzonspor, Bursaspor ve Beşiktaş başta olmak üzere birçok Süper Lig kulübünde teknik direktörlük yapmış deneyimli bir antrenördür.
Samet Akaydin
Türk milli takımında forma giyen stoper; Adana Demirspor ve Fenerbahçe'de oynadı, 2023-24'te kiralık olarak Yunanistan'da Panathinaikos'ta forma giydi.
Samet İsmi En Yaygın Hangi İllerde?
TÜİK 2025 verilerine göre Samet isminin en çok kullanıldığı iller.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapça (kaynak)Samad
- FarsçaSamed
- UrducaSamad
- Endonezya/MalaySamad
- KurmancîSemed