Sariye, Hz. İbrahim'in eşi Sare'nin adına bağlanan bir kız adıdır; Arapçada ise 'gece yol alan bulut' anlamındaki sariye sözcüğüyle okunur. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2024: #423).
Deneyin
Sariye İsminin Anlamı ve Kökeni
Sariye iki yoldan açıklanan bir kız adıdır. Sözlükler onu Hz. İbrahim'in eşi ve Hz. İshak'ın annesi Sare'nin adına bağlar; ad Urfa'da ve İç Anadolu'da Sariye, Iğdır Azerilerinde Seriye biçimiyle yaygındır. İkinci okumaya göre ad Arapça sariye sözcüğüdür ve 'gece yol alan, gece yürüyen bulut' demektir; Hz. Peygamber'in gece yolculuğunun adı olan İsra da aynı köktendir. Hz. Ömer döneminin komutanı Sariye'nin keramet anlatısı da adı sevdirmiştir. TÜİK kayıtlarında Sariye ismine ilk olarak 1852 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1855 yılında 82. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2024 yılı verilerinde 423. sırayla listelenmektedir.
Sözlükler Sariye'yi, Hz. İbrahim'in eşi ve Hz. İshak'ın annesi Sare'nin adına bağlar. Sare, Tevrat'ın Yaratılış kitabında anlatılan kadındır; İslam geleneğinde Sare ya da Sara, Yahudi ve Ermenilerde Sara, Batı dillerinde Sara ya da Sarah diye anılır. Sariye biçimi Urfa'da ve İç Anadolu'da, Seriye ise Iğdır Azerilerinde baskındır. İkinci okuma Arapçadır. Arapça sariye, 'gece yolculuk etmek' anlamındaki kökten gelir: gece yol alan, karanlıkta yola çıkan kadın. Eril karşılığı Sari'dir. Kökteki asıl görüntü karanlıkta ilerlemektir: kervanın, yıldızın, bulutun gece yürüyüşü. Arapçada gece boyunca yol alan buluta da sariye denir; adın 'bulut' anlamı buradan gelir. Aynı kökten türeyen isra ise Hz. Peygamber'in gece yolculuğunun adıdır ve İsra suresinin ilk ayetinde anlatılır; gelenekte 27 Recep gecesiyle anılır. Adı asıl meşhur eden anlatı Hz. Ömer dönemine aittir. Sariye b. Zünaym, 644 dolaylarında İran cephesinde ordu komutanıydı. Rivayete göre Hz. Ömer Medine'de hutbe verirken sözünü aniden kesip 'Ya Sariye, dağa! Ya Sariye, dağa!' diye seslendi; sonradan anlaşıldı ki Sariye tam o sırada dağ eteğinde pusuya düşmek üzereydi ve bu seslenişin ardından kurtuldu. 'Ya Sariyete'l-cebel' sözü o günden beri tasavvuf geleneğinde keramet anlatılarının en bilinen örneklerinden biridir. Ad Türkçeye Osmanlı dini edebiyatı yoluyla Sariye biçiminde geçmiş, kaynağı bir erkek figürü olmasına rağmen Anadolu'da genellikle kız adı olarak verilmiştir.
Bu ay çok bakılan kız isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Sariye İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Sariye, İbranice ve Arapça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Sariye isminde bunlar iki başlıkta toplanıyor:
Aydınlık
İsmin ilk akla getirdiği şey ışık ve neşe — yanındakinin içini açan, küçük şeylerden mutlu olmayı bilen bir tavrı tarif eder.
Huzur
Ortalık karışınca sesi yükselmeyen, aceleye kapılmayan, kendi ritmini bozmayan bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik huzur. Durgunluk değil, sarsılmadan durabilmek.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Sariye 1852'de kayıtlara girdi ve 1855'te 82. sırayla zirvesine çıktı; 19. yüzyılda çoğunlukla 90 ile 200. sıralar arasında görülen bir addı. 20. yüzyılın ilk yarısında 170 ile 270. sıralar arasında kaldı, sonra yavaş yavaş geriledi: 1970'te 324., 1990'da 369., 2000'de 474. sıradaydı ve 2014'te 532. sıraya indi. Son on yılda yeniden yükseliyor; 2024'te 423. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 7.800 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Sariye adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Sariye adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
Sariye adı İslam geleneğinde iki yoldan anılır. Sözlüklerin bağladığı Sare, Hz. İbrahim'in eşi ve Hz. İshak'ın annesidir; İslam, Yahudi ve Hıristiyan geleneklerinin ortak saygı duyduğu kadınlardandır. Arapça okumadaki 'gece yolculuğu' kökü ise Hz. Peygamber'in Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksa'ya götürüldüğü İsra yolculuğunun adında yaşar; İsra suresi bu olayla başlar. Hz. Ömer döneminin komutanı Sariye'ye ilişkin 'Ya Sariye, dağa!' anlatısı da keramet anlatılarının en bilinenlerindendir. Türk ailelerinde Sariye adı, bu köklü anlatıların hatırasını taşır.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Hz. Sâriye b. Züneym ed-Düelî
öl. 650-51, Medine / İran cephesiHz. Ömer dönemi (634-644) Müslüman komutanlarındandır; Nihavend zaferinin (642) ardından Fesâ ve Darabcird'in fethiyle görevlendirildi. Keramet anlatılarının en bilinenlerinden 'Ya Sariye, dağa!' rivayetinin kahramanıdır: 643-44'te Hz. Ömer'in Medine'de hutbe okurken uzaktaki Sariye'yi dağa çekilmesi için uyardığı anlatılır.
Edebiyatta ve Folklorda
Keramet anlatıları — Ya Sariye, dağa!
Hz. Ömer'in Medine'deki Cuma hutbesinde İran cephesindeki Sariye'yi uzaktan uyardığı anlatı, İslam keramet edebiyatının en bilinen örneklerindendir. 'Ya Sariye, dağa!' (Ey Sariye, dağa!) sözü, tasavvuf geleneğinde keramet ve basiret konuşulurken bugün de sık anılır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaSariye (سارية)
- FarsçaSariye
- UrducaSaria
- BoşnakçaSarija