Hidayet
Hidayet ismi “Hak yolunu, doğru yolu gösterme; Allah'ın rehberliği” anlamına gelir. Kur'an-ı Kerim'de Bakara Suresi'nde geçen bir isimdir.
Deneyin
Hidayet İsminin Anlamı ve Kökeni
Hidayet, Arapça hidaya / el-huda — 'yol göstermek, rehberlik etmek' kökünden — doğru yolu gösterme, hak yolun rehberliği anlamına gelir. Kur'an'ın merkez teolojik kavramlarından biridir: el-huda sözcüğü Kur'an'da 80'den fazla yerde geçer; Fatiha 6'daki Ihdina es-sirat el-mustakim (Bizi doğru yola hidayet et) duası günlük namazların açılışıdır. Bakara 2'de Kur'an'ın kendisi hudan li'l-muttakin (takva sahipleri için bir hidayet) olarak tanımlanır. Türkçede üniseks kullanılan dindar bir addır.
Hidayet, Arapça "doğru yolu gösterme, rehberlik" anlamındaki hüda kökünden gelir. Hâdi (yol gösteren — Allah'ın adlarından), Mehdi (hidayete erdirilmiş) ve ilginç biçimde hediye (yol yardımı olarak sunulan armağan) sözcükleriyle köktaştır. Türk-İslam dilinde "hidayete ermek", imana kavuşmayı anlatan yerleşik bir deyimdir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan unisex isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Hidayet İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Hidayet, Arapça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Hidayet isminde bunlar üç başlıkta toplanıyor:
Maneviyat
İsmin ilk akla getirdiği şey maneviyat: kuşaklar boyu aynı çağrışımla verilmiş, dinî hafızada yeri olan bir ad. Türk isim geleneğinin en köklü katmanlarından biri.
Aydınlık
Bu isim ışıkla anılır: karanlıkta yön gösteren, bulunduğu yeri belirginleştiren bir varlık. Buradaki aydınlık şenlik değil, açıklık — saklanacak bir yanı olmamak.
Bilgelik
Önce dinleyen, acele etmeyen, herkesin atladığı ayrıntıyı fark eden bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik bilgelik. Susmayı da bir cevap sayan bir olgunluk.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Hidayet, TÜİK kayıtlarında 1850'den itibaren görünen eski bir addır; en yüksek yerini o ilk yıl, 69. sırayla gördü. 19. yüzyılda yavaşça geriledi, sonra uzun bir duraklama yaşadı: 1900'de 134., 1940'ta 146. sıradaydı. 1940'lardan sonra düzenli bir iniş başladı; 1970'te 228., 2000'de 385. sıraya geriledi ve 2020'de 473. sırayla en alt noktasına indi. Son yıllarda hafifçe toparlanıyor; 2025'te 428. sırada. Adın bugün en tanınan taşıyıcısı, NBA'de Hedo lakabıyla oynayan basketbolcu Hidayet Türkoğlu'dur; ancak 2000'lerde grafik bir yükseliş göstermez, düşüş sürmüştür.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 3.200 kişiden biri
- 17.200 erkek · 9.230 kadın
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Hidayet adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Hidayet adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: el-huda / el-hidaya İslam-teolojisinin merkez kavramlarından biridir. el-Hadi Allah'ın esma'-i hüsnasından Yol-Gösteren sıfatıdır; hidayete erdirmek ancak Allah'a aittir (Kasas 56: Sen sevdiğini hidayete erdiremezsin; Allah dilediğini hidayete erdirir). Türk-İslam halk ibadetinde hidayet duası, hidayete erme, hidayet vesilesi gibi türev kullanımlarla zenginleşmiştir. Hidayet adını çocuğa koymak, çocuğun yol gösterilmiş, hak yolu bilen karakterde olmasını yakıştırma niyetini taşır; Türkçede üniseks kullanımı bu manevi değerin cinsiyet üstü oluşundandır.
Kur'an-ı Kerim'de: Bakara Suresi, 2. Ayet
Bu, kendisinde hiçbir şüphe olmayan bir kitaptır; takva sahipleri için bir hidayettir.
Benzer İslami adlar için:
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Fatiha 6
İhdine's-sırâta'l-müstakîm (Bizi doğru yola ilet) — Fatiha Suresi'nin 6. ayeti namazın her rekâtında okunur ve Müslümanların Allah'tan en sık istedikleri dua cümlesidir. Hidayet kavramının Kur'an'daki en bilinen ifadesidir.
Kur'an-ı Kerim — Bakara 2 (hüden li'l-müttakîn)
Zâlike'l-kitâbü lâ raybe fîh, hüden li'l-müttakîn — "Bu, kendisinde hiçbir şüphe olmayan bir kitaptır; takva sahipleri için bir hidayettir." Bakara 2, Kur'an'ın kendisini hüdâ (hidayet, yol gösterici) olarak tanımladığı açılış ifadesidir; Hidayet adının Kur'an'daki dayanaklarından biridir.
Ünlü İsimdaşlar
Hidayet Türkoğlu
Hedo lakabıyla tanınan Türk basketbolcusu (d. 1979); Sacramento Kings, Orlando Magic ve Toronto Raptors başta olmak üzere altı NBA takımında oynadı, 2008'de NBA'de En Çok Gelişme Gösteren Oyuncu ödülünü aldı. 2016'dan beri Türkiye Basketbol Federasyonu başkanıdır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaHidaya
- FarsçaHidayat
- UrducaHidayat
- BoşnakçaHidajet
- EndonezceHidayat