Semire

Semire, Arapça Samīra (سميرة) — s-m-r (geceleyin-sohbet-etmek; meyve-vermek; samimi-konuşmak) kökünden fa'īl veznindeki sıfat-mübalağa dişil-formu — meyveli, meyve-veren-ağaç-yan-yorumlu, akşam-sohbet-arkadaşı, samimî-konuşan-kız anlamlarına gelir. Eril karşılığı Samīr (akşam-sohbet-arkadaşı). TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu meyveli, meyve veren manasında nitelendirir. Aynı kök-ailesinden al-samar ("meyve, ürün; klasik Arap-halk-türkçesinin söz-merkezindeki söz-yapısı"), al-Sumayrā (yan-yorumlu söz-yapısı yumuşatma-yan-form), al-musāmara ("akşam-sohbeti, gece-konuşması; klasik Arap halk-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı"), al-Asmar (esmer; klasik halk-türkçesinde al-asmar — kahverengi yan-form söz-yapısı; bk. Esmer maddesi söz-örgüsü), al-Samīr ("samimî-arkadaş, akşam-sohbet-arkadaşı; klasik Arap halk-zarafet söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") yan-örgü oluşmuştur. Klasik Arap halk-edebî söyleminde al-musāmara (akşam-sohbeti) klasik halk-zarafet-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısının söz-imgesi; Alf Layla wa Layla (Bin-Bir Gece Masalları) klasik söz-örgüsünün söz-merkezindeki musāmara yan-bağlamlı söz-yapısının söz-imgesi. Samīra dişil-formu klasik Arap-Türk halk-edebî söz-örgüsünde Hârûn al-Rashîd dönemi (786-809) klasik Bağdat-saray-zarafet söz-yapısının söz-imgelerinden; klasik dindar-eğitimli Türk-İslam-Pers ailelerinin sevdiği zarif kız-adlandırma kategorisinde 14-20. yüzyıllar boyunca yer aldı. 95 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #398 sıradadır.

Arapça Samīra (سميرة), s-m-r ("geceleyin-sohbet-etmek; meyve-vermek; samimi-konuşmak; akşam-saatlerinde-arkadaşlık-etmek; klasik Arap halk-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") kökünden fa'īl veznindeki sıfat-mübalağa dişil-formudur — meyveli, meyve-veren-ağaç-yan-yorumlu, akşam-sohbet-arkadaşı, samimî-konuşan-kız. Eril karşılığı Samīr ("akşam-sohbet-arkadaşı; klasik Arap halk-zarafet söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı"). TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu meyveli, meyve veren manasında nitelendirir. Aynı kök-ailesinden al-samar ("meyve, ürün; klasik Arap-halk-türkçesinin söz-merkezindeki söz-yapısı; aynı yan-yorumla yan-bağlanır al-thamar — meyve yan-form söz-yapısı"), al-Sumayrā ("yan-yorumlu söz-yapısı yumuşatma-yan-form; küçük-Semîre yan-yorumlu söz-yapısı"), al-musāmara ("akşam-sohbeti, gece-konuşması; klasik Arap halk-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; Alf Layla wa Layla (Bin-Bir Gece Masalları) klasik söz-örgüsünün söz-merkezindeki musāmara yan-bağlamlı söz-yapısının söz-imgesi; klasik halk-zarafet söz-yapısının söz-imgesi"), al-Asmar ("esmer; klasik halk-türkçesinde al-asmar — kahverengi yan-form söz-yapısı; bk. Esmer maddesi söz-örgüsü"), al-Samīr ("samimî-arkadaş, akşam-sohbet-arkadaşı; klasik Arap halk-zarafet söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı"), al-Sumūr (klasik halk-edebî söz-örgüsünün yan-form söz-yapısı), al-Asmar (yan-form söz-yapısı), Banū Sumayr ("klasik Arap kabile-isimlerinden — Sumayr-oğulları yan-form söz-yapısı") yan-örgü oluşmuştur. Klasik Arap halk-edebî söyleminde al-musāmara ("akşam-sohbeti, gece-konuşması") klasik halk-zarafet-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısının söz-imgesi; Alf Layla wa Layla (Bin-Bir Gece Masalları, 9. yüzyıl civarı derlemesi) klasik söz-örgüsünün söz-merkezindeki musāmara yan-bağlamlı söz-yapısının söz-imgesi; Şehrazat'ın (klasik söz-örgüsünün hayalî-Pers-asıllı sultan-eşi figürü) Sultan Şehriyâr'a anlattığı geceler-boyu sohbet-masalları klasik musāmara söz-yapısının söz-imgesi. Samīra dişil-formu klasik Arap-Türk halk-edebî söz-örgüsünde Hârûn al-Rashîd dönemi (786-809, klasik Abbâsî-Bağdat-saray-altın-çağı) klasik Bağdat-saray-zarafet söz-yapısının söz-imgelerinden; klasik halk-edebî söyleminde Bağdat-Pers-Türk-Arap saray-zarafetinin söz-merkezindeki söz-yapısı. Klasik halk-türkü-edebî söyleminde semîre-zarafet, semîre-akşam-sohbeti, semîre-yumuşaklığı yan-form-yan-örgülü söz-yapıları zarafet söz-örgüsünün söz-imgeleridir. Semire özellikle dindar-eğitimli Osmanlı-Anadolu Türk-İslam-Pers ailelerin sevdiği zarif kız-adlandırma kategorisinde 14-20. yüzyıllar boyunca yer aldı. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Semîre / Semire / Samīra yan-formlarında yerleşmiştir.