Şerife

KızArapçaGeleneksel

Anlam ve Köken

Şerife, Arapça sharīfa (شريفة) sözcüğünden gelir ve "şerefli, asil, onurlu kadın; soyca Hz. Peygamber'e bağlı kadın" anlamlarını taşır; sh-r-f (yüksek olmak, asil olmak) kökünün dişil biçimidir — eril karşılığı sharīftir. Hz. Peygamber'in ehl-i beyt soyundan gelen kadınlar İslami gelenekte şerife/şerifeler unvanıyla anılır. 1850'lerde Türkiye'nin #5 en popüler kız ismi olan Şerife, 175 yılı aşkın kesintisiz TÜİK kullanımıyla Türkçenin en eski İslami kadın isimlerinden biridir.

Arapça sharīfa (شريفة), sh-r-f (yüksek olmak, yüce olmak, asil olmak) kökünün faʿīla kalıbındaki dişil sıfat biçimidir. Aynı kökten Arapça sharīf (asil, şerefli erkek), sharaf (şeref, onur), mushrif (denetleyici, yüksekten bakan), al-sharaf (Hz. Peygamber'in soyundan olma asaleti) sözcükleri gelir. Kelime İslam siyasi-toplumsal tarihinde özel bir anlam taşır: Hz. Peygamber'in torunu Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin soyundan gelenler şerif (çoğul eşrâf) veya seyyid unvanıyla anılır. 1517 sonrası Osmanlı hilafetinde Mekke Emirliği Şerifü Mekke (Mekke Şerifi) unvanıyla yönetilmiştir — son Mekke Şerifi Hüseyin bin Ali (1854-1931) 1916 Arap Ayaklanması'nın lideri olarak tanınır. Türkçede Şerife biçiminde Osmanlı döneminden beri süregelen bir ad olup, 19. yüzyılda üst-sıralarda kullanılan klasik İslami kadın isimlerindendir.

Popülerlik

Şerife, TÜİK kayıtlarında 1850'den bu yana sürekli görülen çok eski bir İslami kadın ismidir — 1850'de #6 sırasıyla Türkiye'nin altıncı en popüler kız ismiydi ve 1851'de #5 ile zirveye ulaştı. 19. yüzyılın ikinci yarısı ve 20. yüzyıl ilk çeyreği bu ismin altın çağıdır. 20. yüzyıl ilerledikçe kademeli bir geri çekilme sürecine girdi — Cumhuriyet dönemi öz Türkçe kadın isim dalgası (Sevim, Ayla, Aysel) ve 1970'ler sonrası modern İslami-Kur'anî isimlerin (Merve, Büşra, Esra) yükselişiyle birlikte üst-sıralardan uzaklaştı; 2025'te #365 sıraya geldi. 175 yıllık kesintisiz kullanımıyla Türkçenin en eski İslami kadın isimlerinden biridir.

Popülerlik Trendi

Düşüyor
1.224.446.18501875190019251950197520002025Sıralama

Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar

Dini ve Manevi Bağlam

İslam: Şerif / Şerife unvanı İslami gelenekte Hz. Peygamber'in ehl-i beyt soyundan gelen kişilere verilir — Hz. Hasan soyundan gelenler şerif, Hz. Hüseyin soyundan gelenler seyyid olarak anılır (bazı bölgelerde her iki soy için de seyyid kullanılır). Sünni ve Şii geleneklerinin ikisinde de bu soy-saygısı merkezî bir yer tutar. 1517 fetihlerinin ardından Osmanlı İmparatorluğu Mekke Emirliği'ni Şerifü Mekke (Mekke Şerifi) unvanıyla yönetime vererek bu kutsal coğrafyadaki ehl-i beyt saygısını resmileştirdi. Eşrâf (çoğul) terimi Osmanlı toplumunda hem dinî-soy-asaletini hem de siyasi-idari üst sınıfı ifade ederdi. İsmin Türk-İslam kadın onomastik geleneğindeki konumu bu çok katmanlı dinî-siyasi soy-saygısından gelir.

Tarihi Figürler

Şerife Bacı

1895-1921, Kastamonu / İnebolu

Türk Kurtuluş Savaşı'nın kadın kahramanlarından. İstiklâl Harbi sırasında İnebolu-Kastamonu güzergâhında cepheye mühimmat taşıyan İstiklâl Madalyası sahibi kadınlardan biri. Soğuk bir Şubat gününde öküz arabasıyla mühimmat taşırken kucağındaki bebeğini üşümekten korumak için üzerine paltosunu sarıp kendi üşümesi sonucu — rivayete göre Ankara'ya yaklaştıklarında hayatını kaybetmiştir. Türk kadın kahramanlık belleğinde Nene Hatun, Şerife Bacı, Halime Çavuş gibi figürlerle birlikte Millî Mücadele'nin kadın-direniş simgelerinden biri olarak anılır.

Uluslararası Karşılıkları

  • Arapça (kaynak)Sharīfa (شريفة)
  • FarsçaSharīfa
  • UrducaSharifa
  • BoşnakçaŠerifa

Ünlü İsimdaşlar

Şerife Bacı

devrimci

Türk Kurtuluş Savaşı kahramanı

Şerife Gülsün Kırankaya

akademisyen

Türk araştırmacı

Şerife İsmi En Yaygın Hangi İllerde?

TÜİK 2025 verilerine göre Şerife isminin en çok kullanıldığı iller.

Benzer İsimler

Tümünü Gör →

Sıkça Sorulan Sorular

Daha Fazla Keşfet