Sevgül

Sevgül iki ayrı okumayla anlatılan bir kız adıdır. Adın en çok görüldüğü Van, Bitlis ve Ağrı yöresinde en makul açıklama Farsça 'kara gül, siyah gül'dür. Türk Dil Kurumu ise adı Türkçe sev- fiili ile gül sözcüğünün birleşimi sayar ve 'güzel olanı sev' diye açıklar; bu okumayla ad 'sev ve gül' diye bir dilek gibi de duyulur. 'Sevgili' anlamındaki eski sevgülü biçimi de adın bir başka kaynağı olabilir. TÜİK kayıtlarında Sevgül ismine ilk olarak 1886 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1886 yılında 188. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 402. sırayla listelenmektedir.

Sevgül'ün kaynağı yöreye göre değişir. Ad en yoğun olarak Van, Bitlis ve Ağrı'da görülür; yakın biçimleri Bingöl'de Sevgil, Erzurum'da Sevgüllü olarak yaşar. Bu bölgede en makul açıklama adın Farsça 'kara gül, siyah gül' anlamına gelmesidir; gül sözcüğü Farsçadan hem Türkçeye hem Kürtçeye geçmiş, iki dilde de kadın adlarının en sevilen öğesi olmuştur. Başka yörelerde ise ad Türkçe okunur: sev- fiili (Eski Türkçe seb-) ile gül sözcüğü yan yana gelince 'sev ve gül' dileği ya da Türk Dil Kurumu'nun verdiği 'güzel olanı sev' anlamı çıkar. Bu okumayla ad, Sevda, Sevim, Seval gibi sev- ile başlayan ve Aygül, Birgül, Esengül gibi -gül ile biten iki büyük kız adı ailesinin kesişiminde durur. Üçüncü bir ihtimal, 'sevgili' anlamındaki eski sevgülü biçimidir; o zaman ad doğrudan 'sevgili' demek olur. Emir kipiyle okunduğunda ise ad bir buyruktan çok bir dileğe dönüşür: sevmeyi bilen, sevgiyle büyüyen bir çocuk.