Sıddık
Sıddık İsminin Anlamı ve Kökeni
Sıddık, Arapça siddiq — s-d-q (doğru olmak, gerçeği söylemek; sözünde durmak) kökünün fa''il veznindeki mübalağa sıfat formu — çok doğru, hiç yalan söylemeyen, sözünde duran anlamına gelir. al-Siddiq Hz. Ebubekir'in (573-634, ilk halife) onursal lakabı oldu — Miraç olayında Hz. Peygamber'in haberini şüphesiz tasdik ettiği için bu sıfatı aldı. Kur'an'da peygamberlere atfedilen sıfat olarak da geçer: Maryam 41 (Hz. İbrahim), Maryam 56 (Hz. İdris). Dişil karşılığı al-Siddiqa Hz. Meryem'e atfedilir (Maide 75); bk. Sıdıka maddesi. Sıddık eril klasik İslami onursal erkek adıdır.
Dişil karşılığı al-siddiqa. Aynı kök ailesinden al-sidq (sadakat, doğruluk), al-sadaqa (sadaka — gerçek-mü'min işareti olarak verilen yardım), al-saduq (her zaman doğru söyleyen — Allah'ın sıfatı, Nisa 87) gelir. Aynı kökten ayrıca al-tasdiq (tasdik, doğrulama; iman doğrulama), al-asdaq (en doğru) türetilmiştir türemiştir. al-Siddiq Hz. Ebubekir'in onursal lakabı olarak İslami tarih yazımında kalıcı bir yer tuttu; al-siddiqun (sıddiklar) İslami manevi hiyerarşinin peygamberlerden hemen sonra gelen kategorisidir (Nisa 4:69). Kur'an'da peygamberlere atfedilen siddiq sıfatı: Hz. İbrahim için Maryam 41 (innahu kana siddiqan nabiyya), Hz. İdris için Maryam 56 (aynı terkip), Hz. Yusuf için Yusuf 12:46 (Yusufu ayyuha al-siddiq). Sıddık / Sıddıq Türkçeye Osmanlı dini edebi yoluyla yerleşmiştir; Sıdık, Sadık gibi yakın akraba isimlerle akrabadır.
Popülerlik
Sıddık, 1860'tan itibaren TÜİK kayıtlarında dindar Anadolu ailelerinin sevdiği klasik erkek adı olarak görünür. 20. yüzyıl boyunca Türk-İslami ailelernde 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #435 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: al-sidq / al-siddiq / al-siddiqun İslami teoloji ahlak geleneğinin merkez kavramlarındandır. al-siddiqun (sıddiklar) Nisa 69'da İslami manevi hiyerarşinin peygamberler sıddiklar şehidler salihler dörtlü kategorisinin ikinci derecesidir. Hz. Ebubekir'in al-Siddiq lakabı, Hz. Peygamber'in en yakın arkadaşının kayıtsız iman disiplini örneğini sembolize eder. Türk-İslam ailelerinde Sıddık adı koymak, çocuğa Hz. Ebubekir'in iman asalet sabır manevi mirasını yakıştırma niyetini taşır.
Kur'an-ı Kerim'de: Meryem Suresi, 41. Ayet
Kitap'ta İbrahim'i de an. Şüphesiz o, sıddık (çok doğru) bir peygamberdi (innahu kāna ṣiddīqan nabiyyā).
Tarihi Figürler
Hz. Ebubekir es-Sıddik (Abu Bakr al-Siddiq)
573-634, Mekke / MedineHz. Peygamber'in en yakın sahabisi ve hayat arkadaşı; Hz. Aişe'nin babası, Hz. Peygamber'in kayınbabası. al-'Atiq (Azat-Edilen, Yakışıklı) ve al-Siddiq (Çok-Doğru) lakaplarıyla anılır. al-Siddiq lakabı: Mi'raç gecesinin ertesi sabahı Mekkeli müşrikler Hz. Ebubekir'e "Senin arkadaşın bir gecede Mescid-i Haram'dan Mescid-i Aksa'ya gidip geldiğini iddia ediyor" dediklerinde, Hz. Ebubekir tereddütsüz "O söylediyse doğrudur" cevabını verdi; bu kayıtsız tasdik nedeniyle al-Siddiq sıfatını aldı. Hz. Peygamber'in vefatı (632) üzerine ilk Raşidin Halifesi seçildi; 2 yıllık halifelik döneminde Ridde-savaşları ve Kur'an-derlemesi gibi kurucu eylemleri gerçekleştirdi. 634'te öldü; Hz. Peygamber'in yanına Mescid-i Nebevi'de defnedildi.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Meryem 41
Wa'dhkur fi al-kitabi Ibrahima; innahu kana siddiqan nabiyya — "Kitap'ta İbrahim'i de an. Şüphesiz o, sıddık (çok doğru) bir peygamberdi." Meryem 41, siddiq sıfatının Hz. İbrahim'e atfedildiği Kur'ani metindir; Sıddık adının doğrudan Kur'ani dayanağıdır. Aynı sıfat Maryam 56'da Hz. İdris'e de atfedilir.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaṢiddīq
- FarsçaṢiddīq
- UrducaSiddiq / Siddique
- BoşnakçaSidik
Ünlü İsimdaşlar
Hz. Ebubekir es-Sıddîk
Hz. Peygamber'in en yakın sahâbîsi, ilk halife (573-634, 632-634 saltanat); Hz. Peygamber-İslam'a davet eden ilk yetişkin erkek-mü'min. *al-Ṣiddīq* (Çok-Doğru, Hep-Tasdik-Eden) lakabını Mîrâç olayında Hz. Peygamber'in haberini şüphesiz tasdik ettiği için aldı. Hz. Peygamber'in vefatı (632) üzerine ilk Râşidîn Halifesi seçildi; 2 yıllık halifelik döneminde irtidad savaşları (Ridde) ve Kur'an-derlemesi gibi kurucu eylemleri gerçekleştirdi.