Teoman, 'başbuğ, reis' anlamıyla bilinen bir addır; Çin kayıtlarında Mete Han'ın babası olarak geçen Hun hükümdarının adından gelir. Türkiye'de orta sıklıkta tercih edilen bir isimdir (TÜİK 2025: #198).
Deneyin
Teoman İsminin Anlamı ve Kökeni
Teoman, 'başbuğ, reis' anlamına gelen bir erkek adıdır ve Çin kayıtlarında Touman diye geçen Hun hükümdarının (MÖ 220 dolayı) adından gelir; oğlu Mete Han tarafından öldürülerek tahtını ona bırakmıştır. Ad, Fransız Çin uzmanı Joseph de Guignes'in 1757 tarihli eserinden Hüseyin Cahit Yalçın'ın Teo-man diye yaptığı çeviriyle Türkçeye girdi. 16 Nisan 1931'de Atatürk'ün TBMM Başkanı Kazım Özalp'ın oğluna bu adın verilmesini istediği, ardından Ankara'da birçok çocuğa verildiği anlatılır. TÜİK kayıtlarında Teoman ismine ilk olarak 1931 yılında rastlanmaktadır. İsim, en güncel veri olan 2025 yılında 198. sırayla kendi zirvesindedir.
Teoman adının kaynağı, Çin vekayinamelerinde Hun İmparatorluğu'nun ilk büyük hükümdarı olarak anılan Touman biçimidir; ad 'başbuğ, reis' anlamıyla açıklanır. Fransız Çin uzmanı Joseph de Guignes 1757 tarihli eserinde bu adı Latin harflerine aktardı; Hüseyin Cahit Yalçın da bu eserden yaptığı çeviride adı Teo-man biçiminde yazdı. 16 Nisan 1931'de Atatürk'ün ani bir kararla TBMM Başkanı Kazım Özalp'ın oğluna Teoman adının verilmesini istediği, bu tarihten sonra Ankara'da doğan birçok erkek çocuğa bu adın konduğu anlatılır; TÜİK kayıtları da adı tam o yıldan itibaren gösterir. Bazı yazarlar Çince yazımın ardında Türk ve Moğol dillerinde 'on bin' anlamına gelen tümen sözcüğünü görür; Moğol ordu düzenindeki tümen de bu sözcüktür, ama bu bağlantı kesinleşmiş değildir. Şarkıcı Teoman'ın (d. 1967) ünü de adın son yıllardaki popülerliğine katkıda bulunmuş olabilir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Teoman İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Teoman deyince öne çıkan üç özellik:
Asalet
Asalet, bu ismin taşıdığı temel nitelik. Varlığıyla fark edilen, girdiği ortamın havasını değiştiren, kendini kanıtlama telaşı olmayan bir duruş. Türkçede asalet soydan çok duruşla ölçülür.
Kararlılık
Ağırlığını taşıyan, taşıyamadığında da bırakıp gitmeyen bir karakter. Bu adlarda güç, sesin yüksekliğiyle değil, sözün tutulmasıyla ölçülür.
Cesaret
Bu isim atılganlıkla anılır: ilk adımı atan, gerektiğinde tek başına da duran biri. Cesaret burada korkusuzluk değil, korkuya rağmen yürümek demektir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Teoman 1931'de 280. sırayla kayıtlara girdi; Atatürk'ün Kazım Özalp'ın oğluna verdirdiği anlatılan ad 1935'te 268. sıraya çıktı. 1940'lardan sonra yavaş yavaş geriledi ve 1950'lerden 2000'e dek 345 ile 515. sıralar arasında kaldı. 2001'de 368. sıraya sıçrayan ad 2000'lerin geri kalanında 380 ile 465. sıralarda dolaştı. 2010'ların ortasından itibaren düzenli olarak yükseldi: 2017'de 357., 2020'de 290., 2022'de 248. sıradaydı. 2025'te 198. sırayla kendi zirvesine ulaştı.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
YükseliyorGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 16.000 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Teoman adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Teoman adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Mitolojik Kökeni
Çin tarihçisi Sima Qian'ın MÖ 1. yüzyılın başında tamamladığı Shiji (Tarih Kayıtları), Teoman'ı Touman Chanyu diye anar; chanyu, Hun hükümdarlarının unvanıdır. Çin kaynaklarına göre Teoman, Hun boylarını birleştiren ilk büyük hükümdar olarak MÖ 220 dolayında başa geçti. Türk tarih yazımında Hun siyasi yapısının kurucu ata figürü olarak kabul edilir. Çin kaynakları onu sert ve savaşçı bir hükümdar olarak anlatır; oğlu Mete'nin (Modun) bir av sırasında okçularına onu vurdurarak tahtı ele geçirmesi, Hun tarihinin en bilinen olaylarından biridir. Bu baba oğul geçişi Türk milli tarih yazımında kurucu olay olarak kaydedilir.
Tarihi Figürler
Teoman (Touman Chanyu)
M.Ö. ~220-209, Orta AsyaHun İmparatorluğu'nun yazılı kaynaklarda adı geçen ilk hükümdarı ve Mete Han'ın babası. Çin'in kuzey bozkırlarında Hun boylarını birleştirip yüksek kağan unvanıyla hüküm sürdü. Çinli tarihçi Sima Qian'ın Shiji adlı eserine göre, veliaht olan büyük oğlu Mete'yi saf dışı bırakıp başka bir eşinden olan oğlunu tahta çıkarmak isteyince, Mete M.Ö. 209'da bir av sırasında okçularına babasını vurdurarak tahtı ele geçirdi.
Modern Kültürde
Teoman (Teoman Yakupoğlu)
Müzik · 1967Türk rock müziğinin 1990'lar-2020'ler döneminin simge sanatçılarından (d. 1967). Teoman sahne adıyla tanınan sanatçı, O (1998), Onyedi (2000), Renkli Rüyalar Oteli (2006) gibi albümleriyle Türk rock pop kültürünün önemli seslerinden biri oldu. Hun hükümdarıyla aynı adı taşıyan sanatçı, bu adı bugünkü kuşaklara en çok tanıtan isimdir.
Ünlü İsimdaşlar
Teoman
Türk rock-pop sanatçısı (d. 1967, asıl adı Teoman Yakupoğlu). Onyedi (2000), Renkli Rüyalar Oteli (2006), İnsanlık Halleri (2009) gibi albümleriyle 1990-2020 arası Türk pop-rock sahnesinin tanımlayıcı sesi olan müzisyen, Çoban Yıldızı, Paramparça, Kupa Kızı ve Sinek Valesi gibi parçalarıyla geniş bir kitle hâfızasında yer eder.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Biçimler ve Yazım Varyantları
Dilsel türevler
- Türkçe (ilişkilendirilen sözcük)Tuman / Tümen
- MoğolcaTümen
Yazım varyantları
Aynı isim, farklı dillerde alışılagelmiş yazım biçimleri.
- Çince (tarihsel kayıt)Touman (頭曼)
- Türkçe (modern)Teoman