Turhan
Anlam ve Köken
Turhan, soylu ve seçkin kimseyi ifade eden bir isimdir. Türk kültüründe asalet ve seçkinliği çağrıştıran bu isim, tarih boyunca Osmanlı sarayında da kullanılmış; güçlü ve köklü bir çağrışım taşımaktadır.
Türkçe Turhan sözcüğü — tur- (durmak, yerinde-kalmak, sağlam-durmak) fiiline -han (hükümdar, bey) son-ekinin eklenmesiyle türeyen Türkçe-Moğol bileşik erkek-ad formudur: "duran-hükümdar, sağlam-bey; yerinde-duran-kağan" anlamını taşır. Han Proto-Türk-Moğol qaγan unvan-kelimesinden; turhan bileşiği Dede Korkut hikâyelerinde ve Anadolu-Türk folklor-anlatımlarında yer alan eski bir bileşik-ad kalıbı. Osmanlı tarihinin en tanınan taşıyıcısı Turhan Hatice Sultan (c. 1627-1683) — Sultan İbrahim'in eşi, IV. Mehmed'in annesi, İstanbul Eminönü'ndeki Yeni Camii'nin (Turhan Valide Sultan Camii) bânisi. 1862'de #105 ile zirvesine ulaştı.
Popülerlik
Turhan, 19. yüzyıl Osmanlı-son dönem Türkçe-öz bileşik erkek-ad havuzunun temsilcilerinden biri olarak 1862'de #105 ile zirvesine ulaştı. Turhan Valide Sultan'ın İstanbul şehir-tarihindeki kurucu-baniliği ve Turhan Selçuk'un 20. yüzyıl Türk mizah-karikatür belleğindeki ikonik-varlığı ismin kolektif-kültürel saygınlığını iki-farklı dönem üzerinden taşıdı. 2025'te yükseliyor trendinde.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Tarihi Figürler
Turhan Hatice Sultan
c. 1627-1683, İstanbulOsmanlı padişahı Sultan İbrahim'in eşi ve IV. Mehmed Avcı'nın (1648-1687) annesi. Valide Sultan olarak 1648-1656 arası Osmanlı saray-siyasetinde aktif rol oynadı; Kösem Sultan ile taht-yönetimi mücadelesi Osmanlı Kadınlar Saltanatı döneminin en-önemli siyasi-dramalarından biriydi. İstanbul Eminönü'nde 1665'te tamamlanan Yeni Câmii (Turhan Valide Sultan Camii) ve Mısır Çarşısı (Mısır Pazarı) onun vakıflarıdır — İstanbul şehir-tarihinin en-etkili banilerinden biri olarak kabul edilir.
Turhan Selçuk
1922-2010, Milas/İstanbulTürk karikatür-ustası ve grafik-sanatçısı. Türk mizah-gazeteciliğinin 1950-2000 dönemini şekillendiren kurucu-figürlerden biri. Abdülcanbaz karikatür-serisi (1957-1979) Türk-popüler kültür belleğinin klasik-metinlerinden biri olarak yer aldı. Cumhuriyet, Milliyet ve diğer önde-gelen gazetelerde uzun yıllar köşe-karikatüristi olarak görev aldı.
Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (kaynak)Turhan
- Azerbaycan TürkçesiTurhan