Ürfet, sözlüklerde Rıfat adına bağlanır ve 'yücelik, büyüklük' demektir; ses benzerliği yüzünden Arapça ülfet (yakınlık, dostluk) sözcüğüyle de ilişkilendirilir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 1993: #531).
Deneyin
Ürfet İsminin Anlamı ve Kökeni
Ürfet, 'yücelik, büyüklük' anlamıyla bilinen eski bir Anadolu adıdır. Sözlükler adı Rıfat'a bağlar: Arapça kökenli Rıfat 'yücelik, büyüklük' demektir; Anadolu ağızlarında Rıza'nın İrıza olması gibi, adın başına bir ünlü eklenmiş olabilir. Ses benzerliği yüzünden Arapça ülfet (yakınlık, dostluk) sözcüğüyle de ilişkilendirilir; bu sözcüğün kökü Al-i İmran 103'te, Allah'ın kalpleri birbirine ısındırdığı anlatılırken geçer. Ad Marmara ve Ege'de kadın, Anadolu'nun iç ve doğu bölgelerinde erkek adıdır. TÜİK kayıtlarında Ürfet ismine ilk olarak 1902 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1905 yılında 218. sırayla zirvesine çıkmıştır. En son 1993 yılı verilerinde 531. sırayla görülmüştür.
Ürfet'in sözlüklerde bağlandığı ad Rıfat'tır: Arapça 'kaldırmak, yükseltmek' kökünden gelen Rıfat 'yücelik' demektir; Türkçedeki terfi (yükselme) sözcüğü de aynı ailedendir. Halk arasındaki 'yakınlık, dostluk' okuması ise adı Ülfet'e, yani Arapça elf köküne bağlar; bu kök "birbirine alışmak, kaynaşmak" demektir ve Türkçeye şaşırtıcı ölçüde çok sözcük vermiştir. Telif önce "birbirine uydurma", sonra "eser yazma" anlamına geçmiş; bugünkü telif hakkı ile müellif (yazar) buradan çıkmıştır. İtilaf da aynı aileden: I. Dünya Savaşı'nın İtilaf Devletleri "anlaşmış devletler" demektir. Yazılışı yüzünden örf ile karıştırılır; örf, arif ve marifet başka bir kökten gelir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan unisex isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Ürfet İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Ürfet deyince öne çıkan iki özellik:
Şefkat
Şefkat, bu ismin merkezindeki nitelik. Koruyan, gözeten, kimsenin fark etmediği ihtiyacı fark eden bir kalp. Türkçede bu nitelik sıcaklık ve emekle iç içedir.
Huzur
Bu isim dinginlikle anılır: acele etmeyen, kriz anında elini titretmeyen, kendi ritmini koruyan bir karakter. Sakinlik burada kayıtsızlık değil, dengede durmak demektir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Ürfet kayıtlarda ilk kez 1902'de 264. sırayla görünür ve 1905'te 218. sırayla en iyi sırasına ulaşır. 1920'lerin başına dek çoğunlukla 230 ile 290. sıralar arasında verilen bir addı. Sonra yavaş ama kesintisiz geriledi: 1930'da 351., 1950'de 437., 1960'ta 506. sıradaydı. 1970'ler boyunca 515 ile 565. sıralar arasında seyrek görüldü; son kaydı 1993'te 531. sıradadır ve o yıldan bu yana kayıtlarda görünmüyor.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 110.000 kişiden biri
- 305 erkek · 495 kadın
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Ürfet adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Ürfet adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
Aynı kök fıkha bir zekât terimi olarak da girer: Tevbe suresinin 60. ayetinde sayılan sekiz sarf yerinden biri, gönlü İslam'a ısındırılmak istenenler anlamında "müellefe-i kulub"dur. Hz. Ömer'in bu payı vermeyi durdurması ve sahabenin buna itiraz etmemesi, Hanefi fakihlerin bir hükmün illeti kalkınca düşebileceğine dair en çok tartıştıkları örnek olmuştur. Enfal suresinin 63. ayeti ise kalpleri birbirine ısındıranın insan değil Allah olduğunu söyler.
Benzer İslami adlar için:
Varyantlar
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Arapçaالفة (ülfe)