Uygar

Uygar, Türkçe uygar sözcüğünden gelen ve "medeni, kültürlü, çağdaş, gelişmiş" anlamlarına gelen modern bir erkek adıdır. Türk Dil Kurumu'nun Cumhuriyet sonrası dil reformunda Arapça medeni sözcüğüne karşılık benimsenen öz Türkçe alternatif olarak yerleşmiştir. Erdem, Onur, Umut gibi Cumhuriyet öz Türkçe değer-adlarıyla aynı dönemin ürünüdür.

Türkçe uygar, Eski Türkçe Uygur (Türk kabilelerinden biri — 745-840 arası Moğolistan'daki Uygur Kağanlığı'nın kurucusu) kelimesinden türediği iddia edilen bir sözcüktür. Türk Dil Kurumu'nun 1940'lar dil reformu sürecinde Arapça medeni (şehirli, görgülü, kültürlü) karşılığı olarak önerildi — Uygur medeniyetinin tarihsel zenginliğinin (sanat, yazı, hukuk sistemleri, yerleşik hayat) Türk kültürel belleğindeki medeniyet referansı konumuna işaret eder. Aynı dönem türetmelerinden olan özgür, umut, duygu, ilke sözcük kümesiyle birlikte Cumhuriyet dönemi öz Türkçe soyut değer dağarcığının parçasıdır. Aynı kökten Türkçede uygarlık (medeniyet), uygarca (medeni şekilde) sözcükleri türer. Özel ad olarak kullanımı 1970'ler sonrası başlamıştır.