Uygar

Uygar, Türkçe uygar sözcüğünden gelir ve "medeni, kültürlü, eğitimli, görgü kurallarına uyan kimse" anlamını taşır. Türk Dil Kurumu'nun 1940'lar dil reformu sürecinde Arapça medenî (مدني) karşılığı olarak önerilen bu öz Türkçe soyut-değer sözcüğü, modern erkek adı olarak 2021'de Türkiye'nin #183 en popüler erkek ismi konumuna ulaşmıştır.

Türkçe uygar, Eski Türkçe Uygur (Türk kabilelerinden biri — 745-840 arası Moğolistan'daki Uygur Kağanlığı'nın kurucusu) kelimesinden türediği iddia edilen bir sözcüktür. Türk Dil Kurumu'nun 1940'lar dil reformu sürecinde Arapça medenî (şehirli, görgülü, kültürlü) karşılığı olarak önerildi — Uygur medeniyetinin tarihsel zenginliğinin (sanat, yazı, hukuk sistemleri, yerleşik hayat) Türk kültürel belleğindeki medeniyet-referansı konumuna işaret eder. Aynı dönem türetmelerinden olan özgür, umut, duygu, ilke sözcük kümesiyle birlikte Cumhuriyet dönemi öz Türkçe soyut-değer dağarcığının parçasıdır. Aynı kökten Türkçede uygarlık (medeniyet), uygarca (medeni şekilde) sözcükleri türer. Özel ad olarak kullanımı 1970'ler sonrası başlamıştır.