Yadigar
Yadigar İsminin Anlamı ve Kökeni
Yadigâr, Farsça yadgâr sözcüğünden gelir; yad (anı, hatıra) ve -gâr (de tutan, taşıyan) öğelerinin birleşmesinden "hatıra, ardında bırakılan değerli şey, anı" anlamına gelen bir kız adıdır. Anadolu halk söyleyişte yadigâr bırakmak (geride değerli bir şey bırakmak), yadigâr-ı sevgili (sevgiliden kalan anı) tabirleri ad anlamını besler; halk-tasavvuf edebiyatında ölen-yiten sevgilinin anısı imgesi olarak kullanılır. Türkçeye Osmanlı klasik Fars edebiyatı yoluyla geçmiş; modern dönemde özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu Türk-Kürt halk söyleyişinde köklü bir kız adı olarak yer almıştır.
Farsça yadgar birleşik isim, iki Pers anahtar kavramınin birleşiminden oluşur: yad (anı, hatıra) ve -gar (tutucu eki). Birlikte "anı tutucu, hatıra taşıyan; bir kimseyi anımsatan değerli şey" anlamına gelir. Klasik Pers-Osmanlı tasavvuf edebiyatında yad-ı yar (sevgilinin anısı), yad-ı Huda (Allah'ın anısı) merkez kavramlardandır.
Popülerlik
Yadigar, 1883'ten itibaren TÜİK kayıtlarında eğitimli Osmanlı-Anadolu ailelerinin sevdiği klasik kız adı olarak görünür. Aile-içinde vefat eden büyük bir yakının anısına yeni doğan kız çocuğa konulan gelenek adı olarak da işlev gördü. 20. yüzyıl boyunca Türk ailelerinde 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2024'te #422 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Edebiyatta ve Folklorda
Klasik Pers-Osmanlı tasavvuf edebiyatı — yad / yadgâr terkipleri
Klasik Pers-Osmanlı tasavvuf şair alimlerinin (Mevlana, Hafız, Sa'di, Yunus Emre) eserlerinde yad-ı Huda (Allah'ın anılması), yad-ı yar (sevgilinin anısı), yadgâr-ı eslaf (geçmişlerin hatırası) gibi terkipler manevi anma kavramının merkez söyleyişindandır.
Uluslararası Karşılıkları
- FarsçaYādgār
- Türkçe (varyant)Yâdigâr / Yadigar
- AzericeYadigar
- TacikçeYodgor