Yelda

Yelda, Farsça kökenli "yılın en uzun gecesi" anlamına gelen bir kız adıdır. Klasik Pers takviminde şeb-i yelda (Yelda gecesi) yılın en uzun ve karanlık gecesi olan kış gündönümüdür (21-22 Aralık); Zerdüşti gelenekte ailenin bir araya gelip nar, karpuz, kuruyemiş yiyerek geçirdiği özel bir gecedir. Klasik Pers şiirinde şeb-i yelda sevgiliden uzak geçirilen uzun bekleyişin simgesidir.

Yelda, Farsça yelda / Avesta yalda "doğum" anlamından gelir; "uzun gece" çağrışımı şeb-i yelda (Yelda gecesi) ifadesinden gelir. Klasik Süryani-Hristiyan geleneğinde aynı kelime yalda d-Meşiha (Mesih'in doğumu — Noel'in adı) biçiminde kullanılır. Klasik Pers divan şiirinde Hafız (1315-1390), Sa'di (1210-1291) ve Cami (1414-1492) gibi büyük şairler şeb-i yelda sözcüğünü uzun gece, sevgili özlemi ve sabır imtihanı temalarında işlemiştir. Modern İran'da Yelda Gecesi hâlâ kutlanan kültürel bayramdır; aileler bir araya gelip Hafız Divanı'ndan fal açarak, nar ve karpuz yiyerek geceyi karşılar.