Zekeriyya

Zekeriyya, Arapça Zakariyyā (زكريا) — Hz. Zekeriya peygamberin onursal-adı; Zekeriya adının yan-form söz-yapısının söz-yansıması yan-formudur (bk. Zekeriya, Zekeriye maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada — klasik halk-Türk-Anadolu söz-örgüsünde y/yy yan-yumuşak yan-form söz-yapısı yan-bağlanır). Hz. Zekeriya peygamber (klasik İslamî peygamber-onursal-grubunun söz-merkezindeki söz-imge), Hz. Yahya'nın babası, Hz. Meryem'in himâyedârı; klasik İslamî kıssa-tarihinin söz-merkezindeki söz-imgesi yan-bağlanır. Kur'an-ı Kerîm'de söz-yapısı söz-merkezi söz-imgesi: Âl-i 'Imrân 3:38 Hunālika da'ā Zakariyyā rabbahu qāla rabbi hab lī min ladunka dhurriyyatan ṭayyibatan innaka samī'u al-du'ā' — "Orada Zekeriya Rabbine duâ-etti, dedi ki: 'Rabbim! Bana katından temiz-bir-soy ihsân-et; sen duâyı işitensin'" yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî kıssa-tarihinde Hz. Zekeriya'nın Hz. Yahya-müjdesi söz-merkezi söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır; Meryem 19:2-15 Dhikru raḥmati rabbika 'abdahu Zakariyyā — "Rabbinin rahmetinin zikri, kulu Zekeriya[ya]". 150 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #433 sıradadır.

Arapça Zakariyyā (زكريا), İbranî Zəkharyāh (זְכַרְיָה — "Allah-hatırladı") söz-yapısının söz-yansıması; Hz. Zekeriya peygamberin onursal-adı yan-bağlanır. Zekeriya adının yan-form söz-yapısının söz-yansıması yan-formudur (bk. Zekeriya, Zekeriye maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada — klasik halk-Türk-Anadolu söz-örgüsünde y/yy yan-yumuşak yan-form söz-yapısı yan-bağlanır; Zekeriyya yan-form söz-yapısı klasik Osmanlı-Arap yazımında yy (şedde) söz-yansıması yan-bağlanır). Hz. Zekeriya peygamber (klasik halk-İslamî sîret-tarihinde MÖ 1. yüzyılda yaşamış), Hz. Yahya'nın babası, Hz. Meryem'in himâyedârı (klasik halk-İslamî söz-örgüsünde Beyt al-Maqdis-mihrap-yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır). Tevrat-İncîl-Kur'an üç-büyük-din söz-örgüsünün ortak peygamber-yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Kur'an-ı Kerîm'de Zakariyyā söz-yapısı söz-merkezi söz-imgesi: (1) Âl-i 'Imrân 3:37-38 Wa-kaffalahā Zakariyyā kullamā dakhala 'alayhā Zakariyyā al-miḥrāba wajada 'indahā rizqan qāla yā Maryamu annā laki hādhā qālat huwa min 'indi'llāhi inna'llāha yarzuqu man yashā'u bi-ghayri ḥisāb / Hunālika da'ā Zakariyyā rabbahu qāla rabbi hab lī min ladunka dhurriyyatan ṭayyibatan innaka samī'u al-du'ā' — "[Allah] Hz. Meryem'i Hz. Zekeriya'ya himâyedârlık-vermesini-emretti; Zekeriya, Meryem'in mihrabına ne zaman girse, yanında rızık-bulurdu; 'Ey Meryem! Bu sana nereden geldi?' diye sordu; o, 'Bu, Allah katındandır; şüphesiz Allah, dilediğine hesapsız rızık-verir' dedi / Orada Zekeriya Rabbine duâ-etti, dedi ki: 'Rabbim! Bana katından temiz-bir-soy ihsân-et; sen duâyı işitensin'" yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî kıssa-tarihinde Hz. Zekeriya-Hz. Meryem-mihrap söz-merkezi söz-yapısının söz-imgesi (bk. Sefiye, Vecihe maddeleri yan-form söz-örgüsü Hz. Meryem-yan-bağlamı kök-aile-detayı orada); (2) Meryem 19:2-15 Dhikru raḥmati rabbika 'abdahu Zakariyyā / Idh nādā rabbahu nidā'an khafiyyā / Qāla rabbi innī wahana al-'aẓmu minnī wa-shta'ala al-ra'su shaybā wa-lam akun bi-du'ā'ika rabbi shaqiyyā — "Rabbinin rahmetinin zikri, kulu Zekeriya[ya] / Rabbine gizli-bir-yakarışla yakardığında / Dedi ki: 'Rabbim! Kemiklerim zayıfladı, başım ihtiyarlık-yaşıyla-tutuştu; sana yakarışta hiç şâki-olmadım'" yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge (bk. Nida maddesi yan-form söz-örgüsü Meryem 19:3 yan-bağlamı, Ramiz maddesi yan-form söz-örgüsü Âl-i 'Imrân 41 illā ramzā Hz. Zekeriya'nın işâret-âyeti); (3) Enbiyâ 21:89-90 Wa-Zakariyyā idh nādā rabbahu rabbi lā tadharnī fardan wa-anta khayru al-wārithīn — "Zekeriya, Rabbine yakardığında: 'Rabbim! Beni-yalnız bırakma; sen mirasçıların en-hayırlısısın'" yan-bağlamlı söz-yapısı yan-bağlanır; (4) En'âm 6:85 Wa-Zakariyyā wa-Yaḥyā wa-'Īsā wa-Ilyās kullun mina al-ṣāliḥīn — "Zekeriya, Yahya, 'Îsâ, İlyâs — hepsi sâlihlerdendir" yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî peygamber-onursal-grup söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-İslamî sîret-tarihinde Hz. Zekeriya'nın 99-yaşında oğlu Hz. Yahya'nın doğum-müjdesi söz-merkezi söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Sünni söz-örgüsünde Mucize-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imge). Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Zekeriyyâ / Zekeriyya / Zekeriya yan-formlarında yerleşmiştir.