Zelihan

Zelihan, Arapça Zulayḫā (زليخا) söz-yapısının Pers-nispet-eki -ān yan-formudur (bk. Züleyha maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada). Söz-yapı Zulayḫā — parlak-güzel, ay-yüzlü, klasik halk-Tevrat-Kur'an-Sîret söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir; -ān yan-soneki Pers-nispet-yan-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. *Tarihsel-Tafsîr yan-bağlamı klasik halk-Kur'an-Sîret söz-örgüsünün söz-merkezindeki Yûsuf-Züleyha kıssası: Yûsuf Sûresi 12:23-32 söz-merkezinde söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde Mısır-Vezîri 'Aziz al-Mıṣr'in eşi Zulayḫā söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır; Kur'an'da kişi-adı söz-açımlamasıyla geçmez, klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde Zulayḫā yan-bağlanır). Klasik halk-Pers-Türk divan-şiir geleneğinde Câmî Yûsuf u Zulayḫā (1483) söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır; Şeyh Hamdullah Hamdî Yûsuf u Züleyha* (1492) klasik halk-Osmanlı yan-bağlamı yan-bağlanır. 123 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #405 sıradadır.

Arapça Zulayḫā (زليخا) söz-yapısının Pers-nispet-eki -ān yan-formu Zelihan (bk. Züleyha maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada). Söz-yapı Zulayḫā — parlak-güzel, ay-yüzlü, klasik halk-Tevrat-Kur'an-Sîret söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir; öz-Sami-Akkad-Aramî yan-bağlamlı söz-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (öz-Sami zlḥ — parlamak yan-bağlanır). -ān yan-soneki Pers-nispet-yan-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Pers söz-örgüsünde -ān yan-soneki — yan-form-yan-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır; aynı yan-yapıda Hayrunnisa-yan, Mihriban-yan, Şahban-yan yan-örgüsü oluşur). *Tarihsel-Tafsîr yan-bağlamı klasik halk-Kur'an-Sîret söz-örgüsünün söz-merkezindeki Yûsuf-Züleyha kıssası: Yûsuf Sûresi 12:23-32 söz-merkezinde söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde Mısır-Vezîri 'Aziz al-Mıṣr'in eşi Zulayḫā söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır; "O kadın onu kendine çekmek istedi ve kapıları sımsıkı kapadı, 'Haydi gel!' dedi" — Yûsuf 12:23 söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır; Kur'an'da kişi-adı söz-açımlamasıyla geçmez, klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde Zulayḫā yan-bağlanır; bk. Yusuf, Züleyha maddeleri yan-form söz-örgüsü). Klasik halk-Pers-Türk divan-şiir geleneğinde Câmî Yûsuf u Zulayḫā (1483; klasik halk-Pers-Câmî divan-şiir-mesnevî söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), Şeyh Hamdullah Hamdî Yûsuf u Züleyha (1492; klasik halk-Osmanlı divan-şiir-mesnevî söz-örgüsünün söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), Taşlıcalı Yahyâ, Bursalı Lâmî'î Çelebi, Karamanlı Aynî klasik halk-Osmanlı divan-mesnevî söz-örgüsünde Yûsuf u Züleyha yan-bağlamlı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Zulayḫā-yan / Zelîhân / Zelihan* yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu (Mardin-Şanlıurfa-Diyarbakır-Adıyaman-Bingöl) muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami kız adı oldu.