Zülfükar
Zülfükar İsminin Anlamı ve Kökeni
Zülfükar, Arapça Zülfikâr adının Anadolu halk söyleyişiyle yumuşamış biçimidir. Dhu'l-Fakar — "çentikli, dilimli olan" — Hz. Ali'nin meşhur kılıcının onursal adıdır. Klasik tasavvuf, Bektaşi ve Alevi geleneğinde "La feta illa Ali, la seyfe illa Zülfikâr" (Ali'den başka yiğit yok, Zülfikâr'dan başka kılıç yok) ifadesi merkezi bir manevi sembol olarak yaşar.
Arapça Zu'l-Fakar terkip adı, dhu (sahip olan) ve fakar (omur, çentik, dilim) sözcüklerinin birleşmesinden "çentikli, dilimli olan" anlamına gelir. Türkçeye Anadolu halk söyleyişiyle Zülfikâr / Zülfükar biçimlerinde yumuşamıştır. Tarihi olarak Hz. Ali'nin Bedir Gazvesi'nde (624) Hz. Peygamber'den aldığı kılıcın onursal adıdır; çift uçlu (veya keskini dilimli) yapısıyla ünlüdür.
Popülerlik
Zülfükar, TÜİK kayıtlarında 1850'den itibaren yer alan klasik bir erkek adıdır. 1850'de #67 ile en yüksek konumuna ulaşmış, 20-21. yüzyıllarda kademeli olarak geri çekilmiştir; 2024'te #444 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Klasik tasavvuf, Bektaşi ve Alevi geleneğinde La feta illa Ali, la seyfe illa Zülfikâr (Ali'den başka yiğit yok, Zülfikâr'dan başka kılıç yok) ifadesi merkezi bir manevi sembol olarak yaşar. Klasik kaynaklar (Taberi, İbn Hişam) Hz. Ali'nin Uhud, Hendek ve Hayber savaşlarında bu kılıçla gösterdiği yiğitliği aktarır.
Tarihi Figürler
Hz. Ali (Zülfikâr-kılıcının sahibi)
599-661, Hz. Peygamber'in damadı / dördüncü halife (h. 656-661)Zülfikâr, Hz. Peygamber'in Hz. Ali'ye verdiği çatallı kılıcın adıdır; Uhud ve Hayber'de gösterilen yiğitlikle özdeşleşerek İslam kültüründe adalet ve cesaretin simgesi olmuştur.
Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaDhū al-Faqār
- FarsçaZulfikār
- UrducaZulfiqar
- Türkçe (diğer yazımlar)Zülfikâr / Zülfikar / Zülfükar
Ünlü İsimdaşlar
Hz. Ali (Zülfikâr-kılıcının sahibi)
Klasik İslamî dördüncü halife (h. 656-661); Hz. Peygamber'in damadı, klasik İslamî sahabi onursal grubun öne çıkan figür. *Dhū el-Fakār* (Zülfikâr) onursal kılıcının söz; klasik tasavvuf Bektâşî Alevî geleneğinde onursal figür (bk. *Zülfikar* maddesi geleneği).