Abdulmecit

Abdulmecit, Arapça compound: 'Abd (عبد — kul, hizmetkâr) ve al-Majīd (المجيد — Mecîd-olan, ululuk-şeref-sahibi-olan; Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından) sözcüklerinin terkibinden Mecîd-olan-Allah'ın-kulu, ululuk-şerefe-mensup-Allah'ın-bağlısı anlamlarına gelir. Klasik İslamî 'Abd al-X (X-isminin-kulu) compound theofor onursal-formülünün ailesindendir (bk. Abdulhakim, Abdulhalim, Abdulkerim, Abdurrahim, Abdulhamit, Abdulvahap, Abdulaziz, Abdulbaki maddeleri yan-form söz-örgüsü). al-Majīd ("Mecîd; sonsuz-ululuk-şeref-sahibi; klasik İslamî kelâm-doktrininin merkez onursal-sıfatlarından; Kur'an'da 4 yerde Allah-sıfatı, 1 yerde al-Qur'ān al-Majīd — onursal-yan-yorumlu söz-yapısı"; Hud 11:73 Innahu Ḥamīdun Majīd — "Şüphesiz O, övülmüştür, ululuk-sahibidir"; Bürûc 85:21 Bal huwa Qur'ānun Majīd — "Hayır, o övülmüş bir Kur'an'dır"; Bürûc 85:15 Dhū al-'Arshi al-Majīd — "Şanlı arşın sahibidir") söz-örgüsü klasik İslamî teoloji-tasavvuf söz-dağarcığının söz-merkezindedir. Aynı kökten al-majd (ululuk, şeref), al-Majd Allāh (Allah'ın-ululuğu yan-form söz-yapısı), Mājid ("yan-form söz-yapısı; klasik halk-türkçesinde Mâcid yan-form söz-yapısı") yan-örgüsü oluşur. Tarihsel-referansı klasik Osmanlı tarih-söz-örgüsünün söz-merkezindeki figür Sultan Abdülmecîd I (1823-1861, h. 1839-1861 — Tanzimat-dönemi Osmanlı pâdişâhı; Hatt-ı Hümâyûn (1856) yayımcısı, klasik Tanzimat-modernleşme söz-örgüsünün söz-merkezindeki figür). 172 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #438 sıradadır.

Arapça 'Abd al-Majīd (عبد المجيد) compound terkibi iki Arapça söz-unsurunun birleşmesiyle yapılmıştır: 'Abd ("kul, hizmetkâr; klasik İslamî kelâm-doktrininin merkez onursal-yan-form söz-yapısı; mü'minin-Allah'a-bağlılığının söz-imgesi") ve al-Majīd ("Mecîd; sonsuz-ululuk-şeref-sahibi; klasik İslamî kelâm-doktrininin merkez onursal-sıfatlarından; Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından; Kur'an'da 4 yerde Allah-sıfatı yan-bağlamlı söz-yapısı"; Hud 11:73 Raḥmatu'llāhi wa-barakātuhu 'alaykum ahla al-bayti innahu Ḥamīdun Majīd — "Allah'ın rahmeti ve bereketleri sizin üzerinize olsun ey ev-halkı; şüphesiz O, övülmüştür, ululuk-sahibidir" — Hz. İbrahim'in evine gelen melek-misafirlerin Hz. Sâra'ya söylediği yan-bağlamlı söz-yapısı; Bürûc 85:15 Dhū al-'Arshi al-Majīd — "Şanlı arşın sahibidir"; Bürûc 85:21 Bal huwa Qur'ānun Majīd — "Hayır, o övülmüş bir Kur'an'dır" — Kur'an'ın al-Qur'ān al-Majīd onursal-yan-yorumlu söz-yapısının söz-merkezi; Kâf 50:1 Qāf wa al-Qur'ān al-Majīd — "Kâf. Şanlı Kur'an'a yemin olsun"). Birleşim 'Abd al-Majīd / Abdülmecîd = "Mecîd-olan-Allah'ın-kulu; ululuk-şerefe-mensup-Allah'ın-bağlısı; mü'minin-Allah'ın-ululuk-sıfatına teslim-olma söz-yan-yorumlu söz-yapısı". Klasik İslamî 'Abd al-X (X-isminin-kulu) compound theofor onursal-formülünün ailesindendir; aynı aileden Abdullah, Abdurrahman, Abdulhakim, Abdulhalim, Abdulkerim, Abdurrahim, Abdulhamit, Abdulvahap, Abdulaziz, Abdulbaki (bk. ilgili maddeler — yan-form söz-örgüsü detayı). al-Majīd kök-ailesinden al-majd ("ululuk, şeref; klasik halk-türkçesinde mecd yan-form söz-yapısı"), al-Majd Allāh (Allah'ın-ululuğu yan-form söz-yapısı), Mājid ("yan-form söz-yapısı; klasik halk-türkçesinde Mâcid yan-form söz-yapısı; Mājid Asadī — modern Pers şâir yan-bağlanır"), Majīda (dişil-form yan-form söz-yapısı), Mecîd (Türkçe yan-form söz-yapısı; bk. Mecit maddesi yan-form söz-örgüsü), al-Majmūd ("yan-form söz-yapısı"), al-tamjīd ("ululama, şereflendirme; klasik İslamî kelâm-jargonunun söz-yapısı") yan-örgüsü oluşur. Tarihsel-referansları arasında klasik Osmanlı tarih-söz-örgüsünün söz-merkezindeki figür Sultan Abdülmecîd I (1823-1861, h. 1839-1861 — Tanzimat-dönemi Osmanlı pâdişâhı; II. Mahmud'un oğlu, Sultan Abdülaziz'in büyük-kardeşi; Hatt-ı Hümâyûn — Islahat Fermanı, 1856 yayımcısı; klasik Tanzimat-modernleşme söz-örgüsünün söz-merkezindeki figür; Dolmabahçe Sarayı (1856), Mecidiye Câmii (1854), Beylerbeyi Sarayı yan-bağlamlı söz-yapılarının söz-merkezindeki yapı-figür; Kırım Savaşı (1853-1856), Reşid-Âli-Fuat Paşa-bürokrasi yan-bağlamlı söz-yapısının söz-imgesi) ve Halife Abdülmecîd II (1868-1944 — klasik Osmanlı son halifesi; 19 Kasım 1922-3 Mart 1924; klasik Osmanlı tarih-son-yapı söz-örgüsünün söz-merkezindeki figür; Halifelik 3 Mart 1924'te TBMM tarafından kaldırıldı; Abdülmecîd II ve hânedân Türkiye-dışına sürgün-edildi; Paris-yakınlarında 1944'te vefât-etti) yer alır. Abdülmecit özellikle dindar-eğitimli Osmanlı-Anadolu saray-bürokrasi-ulemâ-medrese ailelerin sevdiği zarif erkek-adlandırma kategorisinde 14-20. yüzyıllar boyunca yer aldı; özellikle Tanzimat-dönemi sonrası popülerleşti. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Abdülmecîd / Abdülmecit / Abdulmecit yan-formlarında yerleşmiştir.