Amşe
Anlam ve Köken
Amşe, Arapça 'Ā'isha (عائشة) — Ayşe adının klasik halk-Doğu-Anadolu-Kürdî yumuşak-söyleyişin söz-yansıması yan-formudur (bk. Ayşe, Ayşa, Aişe maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada). Klasik halk-Doğu-Anadolu-Kürdî-Türk söz-örgüsünde Ayşe > Amşe yan-form söz-yapısı (klasik halk-Anadolu-Kürdî yumuşak-söyleyişin söz-yansıması; y/m yan-yumuşak yan-form söz-yapısı yan-bağlanır). Hz. Â'işe bint Ebî Bekir (Sıddîka, Ümm al-Mu'minīn, 614-678) — klasik halk-İslamî sîret-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır. Klasik halk-Doğu-Anadolu-Kürdî-Türk söz-örgüsünde Amşe — klasik halk-yumuşak-söyleyiş yan-formu söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imgesi yan-bağlanır; özellikle Diyarbakır, Şanlıurfa, Mardin, Bingöl, Bitlis, Van bölgelerinde klasik halk-yumuşak-söyleyiş söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. 157 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2024'te #423 sıradadır.
Arapça 'Ā'isha (عائشة), Ayşe adının klasik halk-Doğu-Anadolu-Kürdî yumuşak-söyleyişin söz-yansıması yan-formudur (bk. Ayşe, Ayşa, Aişe, Gülayşe maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada). Klasik halk-Doğu-Anadolu-Kürdî-Türk söz-örgüsünde Ayşe > Amşe yan-form söz-yapısı (klasik halk-Anadolu-Kürdî yumuşak-söyleyişin söz-yansıması; y/m yan-yumuşak yan-form söz-yapısı yan-bağlanır; klasik halk-Türk-Anadolu söz-örgüsünde Ayşe/Amşe — Ayişe/Amşe yan-form silsilesi yan-bağlanır). Klasik halk-Doğu-Anadolu-Kürdî-Türk söz-örgüsünde Amşe — klasik halk-yumuşak-söyleyiş yan-formu söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imgesi yan-bağlanır; özellikle Diyarbakır, Şanlıurfa, Mardin, Bingöl, Bitlis, Van, Hakkari, Şırnak, Tunceli, Muş, Ağrı, Iğdır bölgelerinde klasik halk-yumuşak-söyleyiş söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Hz. Â'işe bint Ebî Bekir (Sıddîka, Ümm al-Mu'minīn, 614-678; bk. Ayşa maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada) — klasik halk-İslamî sîret-edebî söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır. Klasik halk-türkü-edebî söyleminde Amşe-yârın-yumuşak-yan-yan-zarafeti, Amşe-yârın-Doğu-Anadolu-yan-yan-yansıyan-onursalı, Amşe-yârın-Hz. Â'işe-yan-yan-yansıyan yan-form söz-yapıları yer aldı. Amşe özellikle 1868'den itibaren klasik halk-Doğu-Anadolu-Kürdî-Türk halk-yumuşak-söyleyiş ailelerinin sevdiği klasik kız adı oldu.
Popülerlik
Amşe, 1868'den itibaren TÜİK kayıtlarında klasik halk-Doğu-Anadolu-Kürdî-Türk halk-yumuşak-söyleyiş ailelerinin sevdiği klasik kız adı şeklinde görünür. 19-20. yüzyıllarda 250-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2024'te #423 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Amşe — Ayşe — 'Ā'isha yan-form silsilesi klasik halk-Doğu-Anadolu-Kürdî-Türk-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; Hz. Â'işe bint Ebî Bekir (Sıddîka, Ümm al-Mu'minīn) yan-bağlanır (bk. Ayşa maddesi yan-form söz-örgüsü). Türk-İslam ailelerinde Amşe adı koymak, çocuğa klasik halk-Doğu-Anadolu-Kürdî Hz. Â'işe-yan-yansıyan söz-yapısına nisbet, Hz. Peygamber-eşi-yan-yansıyan-mü'mine, klasik halk-yumuşak-söyleyiş-yan-yan-onursal karakter-niyetini yakıştırma anlamı içerir.
Uluslararası Karşılıkları
- Arapça'Ā'isha (عائشة)
- KürtçeAmşe
- Türkçe (yan-formlar)Amşe / Ayşe / Ayşa