Adeviye

Adeviye, Arapça Adaviyya sözcüğünden gelir; Adiyy (Arap kabilesi adı) köküne aidiyet -iyya ekinin getirilmesiyle oluşan ve "Adiyy kabilesinden, Adiyy soyundan" anlamlarına gelen klasik bir İslami kız adıdır. Bu ada manevi derinliğini asıl kazandıran Rabia el-Adaviyye'dir (öl. 185/801 — Basra'da yaşayan kadın sufi); klasik İslami tasavvuf geleneğinin ilk büyük kadın velilerinden ve muhabbet-i ilahi (ilahi aşk) doktrininin temel kavramdır. "Allah'ı cennet umuduyla ya da cehennem korkusuyla değil, sırf O'nu sevdiğim için sevdim" tabiriyle anılan Rabia-i Adaviyye Mevlâna Celaleddin-i Rumi, Feridüddin Attar ve Yunus Emre gibi sufi düşünürlerin söyleyişinı derinden etkilemiştir.

Arapça Adiyy (kabile adı; klasik Arap soylu kabilelerinden) sözcüğüne aidiyet -iyya ekinin getirilmesiyle Adaviyya (Adiyy soyundan) biçimi oluşur. Aynı kök ailesinden el-adava (düşmanlık — farklı bağlam), el-ida (saldırı) sözcükleri yer alır (anlam bağlamı farklıdır). Adın tarihte tanınan figürü Rabia el-Adaviyye (öl. 185/801) klasik İslami tasavvuf geleneğinin ilk büyük kadın velilerinden biridir; Feridüddin Attar'ın Tezkiretü'l-Evliya'sında ve klasik İslami kadın veli söyleyişinin merkezinde yer alır.