Bergüzar

Bergüzar, Pers söz-yapısı: bar-guzār — bar (Pers — "taşımak, sunmak, yan-yapı söz-yapısı") ve guzār (Pers — "sunan, takdim-eden, yan-yapı söz-yapısı; guzāshtan fiilinin etken-isim-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır") söz-unsurlarının terkibinden anmak için verilen armağan, hatıra, yâdigâr, klasik halk-Pers-Türk söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Anmak için verilen armağan, hatıra, yâdigâr manasında nitelendirir. Aynı kök-ailesinden Bergüzâr (yan-form söz-yapısı), Yâdigâr (yan-form söz-yapısı), Hatıra, Suvenir (yan-form söz-yapısı), Tuhfa (klasik halk-Arap söz-yapısı; al-tuhfa — armağan), Hediye (klasik halk-Arap söz-yapısı; al-hadiyya — hediye) yan-örgüsü oluşur. Klasik halk-Pers söz-örgüsünde bar-guzār — saraya-armağan-sunan yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Sasanî-Şâh-saray söz-örgüsünün söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır). Klasik halk-Pers-Türk divan-şiir geleneğinde Hâfız Şîrâzî, Sa'dī, Câmî, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî bar-guzār / yâdigâr — sevgili-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (bk. Hafız, Gazel, Celaleddin maddeleri yan-form söz-örgüsü). 145 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2025'te #392 sıradadır.

Pers söz-yapısı Bergüzar (برگزار), iki söz-örgüsünün terkibinden yapılmıştır: bar ("taşımak, sunmak, yan-yapı söz-yapısı; klasik Pers söz-örgüsünden gelen söz-yapı; aynı kök-ailesinden bār — yük/meyve, bār-dār — meyve-tutan/hâmile, bār-vand — meyve-veren, bar-dāshtan — kaldırmak/taşımak; bk. Nubar maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") ve guzār ("sunan, takdim-eden, yan-yapı söz-yapısı; guzāshtan fiilinin etken-isim-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır; aynı kök-ailesinden guzāshtan — geçirmek/sunmak, guzāra — sunma-yan-yapı, guzāresh — sunum/raporlama yan-örgüsü") söz-unsurlarının birleşmesiyle oluşmuştur. Birleşim Bar+Guzār = "anmak için verilen armağan, hatıra, yâdigâr, klasik halk-Pers-Türk söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı". TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Anmak için verilen armağan, hatıra, yâdigâr manasında nitelendirir. Klasik halk-Pers söz-örgüsünde bar-guzār — saraya-armağan-sunan yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Sasanî-Şâh-saray söz-örgüsünün söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır; Bahrām V Gûr dönemi söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır; bk. Behram maddesi yan-form söz-örgüsü). Klasik halk-Pers-Türk divan-şiir geleneğinde Hâfız Şîrâzî (1315-1390), Sa'dī Şîrâzî (1210-1291), Câmî (1414-1492), Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî (1207-1273), Şeyh Galib (1757-1799) gibi büyük şâirler-pîrler bar-guzār / yâdigâr — sevgili-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik Pers divan-şiir-jargonunda yâdigâr-i 'aşk — aşk-yâdigârı, bar-guzār-i ḫāṭir — gönül-yâdigârı söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır; bk. Hafız, Gazel, Celaleddin maddeleri yan-form söz-örgüsü). 21. yüzyıl Türk-popüler-kültür söz-örgüsünde Bergüzar Korel (1982-, Türk oyuncu; Binbir Gece 2006-2009 Kanal D, Karadayı 2012-2015 ATV klasik halk-Türk-televizyon söz-merkezi söz-imgeleri yan-bağlanır) söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Bar-Guzār / Bergüzâr / Bergüzar yan-formunda yerleşmiştir; özellikle 19.-20. yüzyıl Osmanlı-saray-yan-bağlamlı ve Cumhuriyet-eri laik-eğitimli orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif klasik kız adı oldu.