Bertan

Bertan, Pers-Türkçü compound: bar (Pers — "meyve, yemiş, klasik halk-Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; bk. Nubar maddesi yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") ve tan (Türkçü — "şafak, klasik halk-Türk söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") söz-unsurlarının terkibinden şafak-yemişi, parlak-tan-yan-yapı, klasik halk-Pers-Türk söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Şafak yemişi manasında nitelendirir. Aynı kök-ailesinden Tan (yan-form söz-yapısı), Tansel, Tansu, Tanay, Tanju, Tanyol, Tanyıldız, Aktan (yan-form söz-yapısı), Göktan (yan-form söz-yapısı) yan-örgüsü oluşur. Klasik halk-Türk-Anadolu söz-örgüsünde tan — şafak-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Anadolu-Yörük söz-örgüsünde tan-yıldızı — sabah-yıldızı söz-merkezi söz-yapısı yan-bağlanır; klasik halk-türkü-divan söz-örgüsünde "Tan ağardı" — şafak-vaktinin söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; bk. Sahar maddesi yan-form söz-örgüsü Qamar 54:34 söz-merkezi yan-bağlamı kök-aile-detayı orada). 73 yıllık TÜİK tarihiyle 2025'te #437 sıradadır.

Pers-Türkçü compound Bertan, iki söz-örgüsünün terkibinden yapılmıştır: bar (Pers — "meyve, yemiş; klasik halk-Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik Pers söz-örgüsünden gelen söz-yapı; aynı kök-ailesinden bār — yük/meyve, bāvar — inanç, bār-dār — meyve-tutan, bār-vand — meyve-veren, Nō-bar — yeni-meyve yan-form söz-yapıları yan-örgüsü; bk. Nubar, Berguzar maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada") ve tan ("şafak; klasik halk-Türk söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik Türk söz-örgüsünde tan- kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden tan-yıldızı — sabah-yıldızı, Tan, Tansel, Tansu, Tanay, Tanju, Tanyol, Tanyıldız, Aktan, Göktan, Tanrı — Tanrı/Tengri söz-merkezi yan-bağlamı yan-örgüsü") söz-unsurlarının birleşmesiyle oluşmuştur. Birleşim Bar+Tan = "şafak-yemişi, parlak-tan-yan-yapı, klasik halk-Pers-Türk söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı". TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Şafak yemişi manasında nitelendirir. Klasik halk-Türk-Anadolu söz-örgüsünde tan — şafak-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-Anadolu-Yörük söz-örgüsünde tan-yıldızı — sabah-yıldızı söz-merkezi söz-yapısı yan-bağlanır; klasik halk-türkü-divan söz-örgüsünde "Tan ağardı" — şafak-vaktinin söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır; klasik halk-Eski-Türk söz-örgüsünde Tanrı / Tengri — Gök-Tanrı söz-merkezi yan-bağlamı yan-bağlanır; bk. Sahar maddesi yan-form söz-örgüsü Qamar 54:34 söz-merkezi yan-bağlamı kök-aile-detayı orada). Türkçü-Pers compound bar+tan — Cumhuriyet-eri (1923 sonrası) Atatürk'ün Türkçü-laik-modernleşme reformları çizgisinde laik-eğitimli orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif-Türkçü-Pers modern erkek adı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır. Bertan özellikle 1952'den itibaren laik-eğitimli orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif modern Türkçü-Pers erkek adı oldu.