Çağlayan

Çağlayan, Türkçe "çağla-" (akıp ses çıkarmak) fiilinden türetilmiş, "şelale, küçük çavlan" anlamında öz-Türkçe bir isimdir. Antalya'daki Düden Çağlayanları ile İstanbul Kağıthane'de Avrupa'nın en büyük adliye kompleksi olan Çağlayan Adalet Sarayı'na (2009 açılış) adını veren semt, sözcüğün günlük yaşamdaki en tanınmış kullanımlarındandır. 1934 Soyadı Kanunu sonrası doğa-temelli öz-Türkçe adların yaygınlaştığı dönemle birlikte birinci ad olarak da kullanılmaya başlanmış, 1935'te 307. sıraya kadar yükselmiştir. TÜİK kayıtlarında Çağlayan ismine ilk olarak 1935 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1935 yılında 307. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2023 yılı verilerinde 452. sırayla listelenmektedir.

Türkçe "çağ" (ses, gümbürtü) ses-yansımalı kökünden "-la-" fiil eki ve "-yan" sıfat-fiil ekiyle türetilmiştir. Aynı kökten çağıltı, çağıldamak, çağlamak; "çağ" sözcüğünün "dönem, devir" anlamı da klasik Türkçe söyleyişte bu kökten gelir.