Cemaliye

Cemaliye, Arapça "cemal" (yüz güzelliği, dış ve iç güzelliğin uyumu) köküne dişil aidiyet eki getirilerek türetilmiş bir kız adıdır. Klasik İslam düşüncesinde "cemal", Allah'ın lütuf ve güzellik tecellisini anlatır; karşıtı, ululuk ve heybeti anlatan "celal"dir. Hz. Peygamber'in "Allah güzeldir, güzelliği sever" hadisi bu kavramı yüceltir. TÜİK kayıtlarında Cemaliye ismine ilk olarak 1891 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1891 yılında 197. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2007 yılı verilerinde 531. sırayla listelenmektedir.

Arapça "c-m-l" kökünden gelir; "güzel olmak, derli toplu olmak" demektir. Aynı kökten Cemal, Cemil (Allah'ın güzel isimlerinden; çok güzel), Cemile, "tecemmül" (süslenme) ve toplamı anlatan "cümle" gelir. "Cemal" tasavvufta Allah'ın lütuf yüzünü, "celal" ise kahır yüzünü simgeleyen iki temel tecelliden biridir.