Cezmi ismi “Jazmi — kesin karar veren, kararlı (klasik İslami kelam jargonundan)” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2024: #449).
Deneyin
Cezmi İsminin Anlamı ve Kökeni
Cezmi, Arapça cezm (kararlılık, kesin azim) kökünden gelen ve "kararlı, azimli, sözünde duran" anlamlarını taşıyan klasik bir erkek adıdır. Türk edebiyatında en bilinen taşıyıcısı, Namık Kemal'in 1880'de yayımlanan Cezmi — Türk edebiyatının ilk tarihi romanı, 16. yüzyıl Osmanlı-İran savaşları döneminde geçen vatansever romanın kahramanıdır. Cumhuriyet sonrası özellikle eğitimli kuşağın sevdiği klasik erkek adlarındandır.
Aynı kök ailesinden el-cezm (kararlılık), el-cazm (kesin karar), el-cazim (kararlı), el-cezima (kesin azim) sözcükleri türer. Adın taşıdığı edebi mirasın kaynağı Namık Kemal'in Cezmi (1880) romanı — Tanzimat dönemi Türk edebiyatının ilk tarihi romanı olarak Türk modern roman geleneğinin kurucu eserlerindendir.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Cezmi İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Cezmi, Arapça kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Cezmi isminde bunlar iki başlıkta toplanıyor:
Kararlılık
İsmin ilk akla getirdiği şey kararlılık ve dayanıklılık. Kolay pes etmeyen, kendi yükünü taşıyan, gerektiğinde tek başına da yürüyebilen bir tavır.
Cesaret
Riski gören ama yine de ilk adımı atan, kalabalığa karşı da olsa fikrini söyleyen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik cesaret. Ataklık değil, sorumluluk almak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Cezmi, klasik bir erkek adı olarak TÜİK kayıtlarında ilk kez 1899'da 229. sırada görünür; on bir yıllık bir aradan sonra 1910'da yeniden listeye girer ve en iyi yerine 1918'de 196. sırayla ulaşır. Sonraki seksen yılda yavaş ama kesintisiz bir düşüş yaşadı: 1950'de 340., 1970'te 451. sıradaydı, 2000'ler boyunca 500 ile 525 arasında dolaştı. Son yıllarda kayıtlar seyrekleşse de yön yeniden yukarı döndü; 2024'te 449. sırada.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 25.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Cezmi adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Cezmi adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: el-cezm (kararlılık) kavramı klasik İslami ahlak söyleyişte azm (azim) ile yakın akrabadır; Al-i İmran 3:159 fa-iza azamte fa-tevekkel ala'llah (Bir işe karar verdiğinde Allah'a tevekkül et) ayeti kararlılık kavramının Kur'ani bağlamını oluşturur. Klasik fıkıh söyleyişte el-cezm (kesin karar) niyet-irade kavramının anahtar kavramıdır.
Benzer İslami adlar için:
Edebiyatta ve Folklorda
Cezmi
Namık Kemal · 1880Türk edebiyatının ilk tarihî romanı sayılır. Adını taşıyan kahraman Cezmi, II. Selim döneminde İran savaşına gönüllü katılan, şair ruhlu, yiğit bir sipahidir. Savaşta esir düşen Kırım şehzadesi Âdil Giray'la yolu kesişir; roman Tebriz sarayında biter, ağır yaralanan Cezmi derviş kılığında yurduna döner.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaCazmi
- FarsçaCazmi
- UrducaCazmi
- BoşnakçaDzemzi