Devriş

Devriş, "derviş" sözcüğünün Anadolu ağızlarındaki göçüşmeli (ses yer değiştirmeli) söyleyişidir; kirpik-kiprik, toprak-torpak örneklerindeki gibi r ile v yer değiştirmiştir ve bu biçim 1850'den beri nüfus kayıtlarında yaşar. Derviş, tasavvufta bir pire bağlanıp gönül yolculuğuna çıkan kişidir; alçakgönüllülüğün, kanaatin ve hoşgörünün adıdır. Halk, bu sevilen kavramı kendi söyleyişiyle çocuklarına ad yapmıştır. TÜİK kayıtlarında Devriş ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır; isim en yüksek sırasına (69.) yine bu yıl ulaşmıştır. Güncel olarak 2020 yılı verilerinde 498. sırayla listelenmektedir.

Devriş ismi Farsça kökenlidir. Farsça "derviş", aslen "yoksul, kapı kapı dolaşan" demektir; kökeni tartışmalıdır, "der-piş" (kapı önü) okuyuşu yaygın açıklamalardandır.

Devriş bir erkek ismidir. Türkiye'de TÜİK kayıtlarında erkek bebeklere verilmektedir.

Devriş ismi Kur'an-ı Kerim'de doğrudan bir isim olarak geçmemekle birlikte İslami geleneğin yaygın isimlerinden biridir.

Devriş ismi huzur, bilgelik ve şefkat çağrışımlarıyla anılır. İsimler kişiliği belirlemez; ancak her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Devriş isminin sözlükteki karşılığı “Derviş'in Anadolu söyleyişi — gönül yolcusu”.

TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2026 verilerine göre Türkiye'de 1.099 kişi Devriş ismini taşımaktadır. Bu sayıyla Devriş, Türkiye'de en yaygın 2.903. isimdir; yaklaşık her 78.000 kişiden biri bu ismi taşır.

Dervişlik, tasavvuf yolunun alçakgönüllü yolculuğudur; Yunus Emre'nin "Dervişlik dedikleri hırka ile taç değil / Gönlün derviş eyleyen hırkaya muhtaç değil" beyti, kavramın özünü — biçim değil gönül işi olduğunu — söyler.

Devriş ismi Arap harfleriyle درویش şeklinde yazılır.