Derviş ismi “Hak yolunda yürüyen gönül eri; alçakgönüllü” anlamına gelir. 1854 yılında 34. sıraya kadar yükselen isim, 2025 TÜİK verilerine göre 414. sırada yer alıyor.
Derviş İsminin Anlamı ve Kökeni
Derviş, Farsça derviş "fakir, yoksul; mutasavvıf, sufi yolcusu" anlamlarına gelen klasik bir erkek adıdır. Klasik İslam tasavvuf geleneğinde derviş maddi dünyadan yüz çevirip manevi yolculuğa giren mutasavvıfı tanımlar. Mevlevi, Bektaşi ve Nakşibendi tarikatlarında derviş unvanı tarikat üyesinin temel mertebesidir. Yunus Emre'nin "Derviş Yunus" mahlasıyla anılması bu ismin Türk halk-tasavvuf kültüründe köklü yerini gösterir.
Pers darviş, iki Pers söz unsurunun birleşmesiyle yapılmıştır: dar ve -vish / -vesh (li, kapısında asılı; kapıdan kapıya yürüyen). Birleşim dar-viş = "kapı eşiğinde bekleyen, kapıdan kapıya yiyecek isteyen, fakir yolcu". Sözcüğün klasik Pers Arap tasavvuf fıkıh söyleyişte üç katmanlı anlam örgüsü vardır: (1) maddi fakir, dünya malından vazgeçmiş; (2) manevi fakir, Allah'a-yönelmiş, el-fakr ila Allah (Allah'a-muhtaçlık) duygusunu yaşayan; (3) tarikat mensubu, manevi yolculuk yapan mütasavvıf. Mevlevi sema' ayinindeki dönen dervişler (vhirling dervishes) klasik Türk-İslam tasavvuf imgesinin uluslararası tanınan görsel sembolüdür; UNESCO İnsanlık Sözlü ve Manevi Mirası Listesi'nde (2008) yer alır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Derviş İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Farsça kökenli Derviş isminde öne çıkan iki özellik:
Aydınlık
İsmin ilk akla getirdiği şey ışık ve neşe — yanındakinin içini açan, küçük şeylerden mutlu olmayı bilen bir tavrı tarif eder.
Huzur
Bu isim dinginlikle anılır: acele etmeyen, kriz anında elini titretmeyen, kendi ritmini koruyan bir karakter. Sakinlik burada kayıtsızlık değil, dengede durmak demektir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Deneyin
Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.
Popülerlik Hikâyesi
Derviş, 1850'den itibaren TÜİK kayıtlarında dindar Anadolu ailelerinin sevdiği klasik tasavvuf mirası erkek adı şeklinde görünür. 20. yüzyıl boyunca 200-500 sıralarında istikrarlı kaldı; 2025'te #414 sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 8.700 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Derviş ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Derviş adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Derviş adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
Klasik İslami tasavvuf geleneği Mevlevi, Bektaşi, Halveti, Kâdiri, Nakşibendi tarikatlarının manevi yolcu üyelerini derviş unvanıyla anar. Mevlevi sema' ayinindeki dönen dervişler klasik Türk-İslam tasavvuf imgesinin görsel sembolüdür. Türk-İslam ailelerinde Derviş adı koymak, çocuğa Hak yolunda yürüme, manevi fakir olma, Allah'a-yönelmiş-yolcu karakter niyetini yakıştırma anlamı içerir.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
Mevlâna Celaleddin-i Rumi
1207-1273, Selçuklu Anadolu / KonyaKlasik İslami tasavvuf edebiyatının zirve mutasavvıfı; Mevlevi tarikatının manevi kurucusu (resmi kuruluş oğlu Sultan Veled tarafından). Farsça Masnavi-yi Ma'navi (25.000 beyitlik tasavvuf epik eseri), Divan-i Kabir, Fihi Ma Fihi (Sözler) eserleriyle anılır. Darviş-i hakk (Hak yolunda derviş) onursal sıfatıyla Pers-Türk tasavvuf edebiyatının merkez figürüdür.
Yunus Emre
1238-1320, Selçuklu erken Osmanlı AnadoluTürkçe tasavvuf halk şiirinin zirve temsilcisi; bir garib derviş öz tanımıyla Anadolu Türkçesini tasavvuf jargonuna kavuşturan kalem. "Beni bende demen, ben bende değilim" gibi mısralarıyla Anadolu Türk-İslam halk tasavvufunun merkez sesidir. UNESCO 2021'i Yunus Emre Yılı ilan etti.
Edebiyatta ve Folklorda
Mathnavi-yi Ma'navi
Mevlâna Celaleddin-i Rumi · 1273Klasik İslami tasavvuf edebiyatının zirve eseri; 25.000 beyitlik Farsça tasavvuf epik eseri darviş / el-fakir / el-'aşik manevi yolcu geleneğinin merkez kaynağıdır.
Deneyin
Derviş soyadınızla nasıl duruyor?
Soyadınızı yazın; ses akışını, ritmi ve anlam ilişkisini birlikte değerlendirelim.
Ünlü İsimdaşlar
Derviş Eroğlu
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin 3. Cumhurbaşkanı (2010-2015); Ulusal Birlik Partisi'nin tarihsel liderlerinden biri (1938-).
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- FarsçaDarvīsh
- ArapçaDarwīsh
- İngilizceDervish
- BoşnakçaDerviš
- ArnavutçaDervish