Dindar

Dindar, Pers-Arap compound: dīn (Arapça — "din, İslam, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") ve dār (Pers — "sahip-olan, tutan, klasik halk-Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı") söz-unsurlarının terkibinden dindar, dini-bütün, dini-yan-yapısının söz-imgesi-sahibi, Allah'a-bağlı, klasik halk-Pers-Türk-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. TDK Türkçe Sözlük adın özel-anlam-yorumunu Allah'a inanmış ve bağlanmış kimse manasında nitelendirir. Aynı kök-ailesinden dīn-dārī (dindarlık-yan-yapı söz-yapısı), dīn-i Islām (İslam-dini), dīn-i ḥaqq (gerçek-din), Niʿmat-Dār, Dīn-Dāri, al-Dīn al-Khāliṣ yan-örgüsü oluşur. -dār yan-soneki klasik halk-Pers söz-örgüsünde sahip-olan, tutan, taşıyan yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (aynı yan-yapıda vefâ-dār — vefa-sahibi, himmet-dār — himmet-sahibi, sirr-dār — sır-sahibi, yâver-dār — destek-sahibi, defter-dār — defter-tutan, ser-dār — baş-tutan/komutan, Niʿmat-Dār, Mihr-Dār yan-örgüsü). Klasik halk-İslam söz-örgüsünde dindar — Tanrı-merkezli iman-bağlılık söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imgesi yan-bağlanır. 91 yıllık TÜİK tarihiyle 2025'te #438 sıradadır.

Pers-Arap compound Dindar (دیندار), iki söz-örgüsünün terkibinden yapılmıştır: dīn (Arapça — "din, İslam; klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde d-y-n kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-dīn — din, al-dayn — borç, yawm al-dīn — Hesap-Günü; klasik halk-Fâtiha 4 Mālik yawmi al-dīn söz-merkezi yan-yapı, al-dīn al-qayyim — dosdoğru-din; klasik halk-Tevbe 9:36 söz-merkezi yan-yapı, al-dīn al-khāliṣ — saf-din; klasik halk-Zümer 39:3 söz-merkezi yan-yapı, Salāḥ al-Dīn, Najm al-Dīn, Sayf al-Dīn — bk. Salahattin, Necmettin, Seyfeddin, Seyfettin maddeleri yan-form söz-örgüsü yan-yapı söz-yapıları yan-örgüsü") ve dār (Pers — "sahip-olan, tutan, taşıyan; klasik halk-Pers söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı; klasik Pers söz-örgüsünde dāshtan — sahip-olmak fiilinin etken-isim-yapı söz-yapısı; aynı yan-yapıda vefâ-dār — vefa-sahibi, himmet-dār — himmet-sahibi, sirr-dār — sır-sahibi, yâver-dār — destek-sahibi, defter-dār — defter-tutan, ser-dār — baş-tutan/komutan, Niʿmat-Dār, Mihr-Dār, Mîr-Dār yan-örgüsü") söz-unsurlarının birleşmesiyle oluşmuştur. Birleşim Dīn+Dār = "dindar, dini-bütün, dini-yan-yapısının söz-imgesi-sahibi, Allah'a-bağlı, klasik halk-Pers-Türk-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı". TDK Türkçe Sözlük adın özel-anlam-yorumunu Allah'a inanmış ve bağlanmış kimse manasında nitelendirir. Klasik halk-Pers söz-örgüsünde -dār yan-soneki — sahip-olan, tutan, taşıyan yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Klasik halk-İslam söz-örgüsünde dindar — Tanrı-merkezli iman-bağlılık söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imgesi yan-bağlanır; klasik halk-Sufi-tasavvuf söz-örgüsünde dīn-dārī (dindarlık-yan-yapı söz-yapısı) — iman-amel-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle Dīn-dār / Dindâr / Dindar yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu (Mardin-Şanlıurfa-Diyarbakır-Adıyaman-Bingöl) muhafazakâr-Sünnî ailelerinin sevdiği klasik İslami unisex ad oldu.