Diyadin

Diyadin, Arapça "ziya" (ışık, parıltı) ile "din" sözcüklerinin tamlaması "Ziyaeddin"in (dinin ışığı) Anadolu söyleyişidir. Aynı zamanda Ağrı'nın Tendürek Dağı eteklerindeki tarihi Diyadin ilçesinin adıdır; ad hem manevi bir aydınlığı hem de bir Doğu Anadolu yurdunu çağrıştırır. TÜİK kayıtlarında Diyadin ismine ilk olarak 1932 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1943 yılında 336. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2022 yılı verilerinde 472. sırayla listelenmektedir.

Diyadin ismi Arapça kökenlidir. Arapça "ziya", Kur'an'da güneşin ışığı için kullanılır (Yunus 5: "Güneşi ziya, ayı nur kıldı") — "ziya" kaynağından yayılan güçlü ışığı, "nur" ise yansıyan yumuşak aydınlığı anlatır.

Diyadin bir erkek ismidir. Türkiye'de TÜİK kayıtlarında erkek bebeklere verilmektedir.

Diyadin ismi Kur'an-ı Kerim'de doğrudan bir isim olarak geçmemekle birlikte İslami geleneğin yaygın isimlerinden biridir.

Diyadin ismi maneviyat, aydınlık ve bilgelik çağrışımlarıyla anılır. İsimler kişiliği belirlemez; ancak her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Diyadin isminin sözlükteki karşılığı “Arapça "ziya" + "din" — dinin ışığı”.

TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2026 verilerine göre Türkiye'de 868 kişi Diyadin ismini taşımaktadır. Bu sayıyla Diyadin, Türkiye'de en yaygın 3.275. isimdir; yaklaşık her 99.000 kişiden biri bu ismi taşır.

Yunus 5'te güneş "ziya" (kendinden ışıyan), ay "nur" (yansıtan) olarak ayrılır; klasik tefsir bu inceliği vurgular.

Diyadin ismi Arap harfleriyle ضياء الدين şeklinde yazılır.