İlke ismi “Temel düşünce, temel kanı” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #262).
Deneyin
İlke İsminin Anlamı ve Kökeni
İlke, Türkçe kökenli "temel kural, prensip, esas" anlamlarına gelen, kız ve erkek çocuklara verilen bir addır. Türk Dil Kurumunun Cumhuriyet sonrası dil reformunda Fransızca principe ve Arapça düstur karşılığı olarak öne çıkardığı öz Türkçe sözcüktür. Onur ve İnanç gibi ahlaki değer bildiren adlarla aynı ailedendir; bir görüşe göre ad olarak verilirken 'ilk çocuk' anlamı da kastedilmiştir. TÜİK kayıtlarında İlke ismine ilk olarak 1964 yılında rastlanmaktadır. İsim, en güncel veri olan 2025 yılında 262. sırayla kendi zirvesindedir.
Türkçe ilke, "birinci, önce gelen" anlamındaki ilk sözcüğüne dayandırılır; buradan "önce gelen, temel olan" anlamı çıkar. Sözcüğü il, ülke gibi bir yurt sözcüğüne bağlayan açıklamalar da öne sürülmüştür, ancak bunlar daha zayıf kalır. Türk Dil Kurumu 1930'ların ortasında başlayan dil çalışmalarında ilkeyi Arapça düstur ve esas ile Fransızca prensip karşılığı olarak önerdi: sözcük 1935'te kayda geçer, 1942'de prensip karşılığı olarak terimleşir. İlk önerildiğinde sözcüğe 'insan' anlamı da verilmişti. Aynı dönemde türetilen özgür ile birlikte Cumhuriyet döneminin öz Türkçe soyut kavramlarındandır. Bugün ilke, kişinin davranışlarını dayandırdığı temel düşünceyi anlatır; "ilkeli insan" deyişi de sözcüğün bu ahlaki ağırlığını taşır. Kişi adı olarak 1960'lardan beri kayıtlıdır; asıl yükselişini 2010'ların ortasından sonra yaşamıştır.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan unisex isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
İlke İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Türkçe kökenli İlke isminde öne çıkan üç özellik:
Bilgelik
İsmin ilk akla getirdiği şey bilgelik: soğukkanlı, meraklı ve öğrenmeye açık bir zihin. Çevresindekilerin akıl danışmak için gittiği kişiyi tarif eder.
Asalet
Karşısındakini küçük düşürmeyen, üstünlük taslamayacak kadar kendinden emin, hakkını bildiği kadar sorumluluğunu da bilen bir tavır — bu ismin taşıdığı nitelik asalet. Ayrıcalık değil, ölçü.
Huzur
Gürültünün ortasında kendi sesini alçak tutabilen bir karakter. Sakinlik burada duyarsızlık değil, dengeyi koruyabilmek.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
İlke 1964'te 540. sırayla kayıtlara girdi. 1960'lardan 1990'ların sonuna dek 445 ile 545. sıralar arasında, seyrek verilen bir addı. 2000'lerde yavaşça yükselerek 415 ile 465. sıralar arasına çıktı; 2008'deki 329. sıra tek yıllık bir sıçramaydı. Asıl yükseliş 2010'ların ortasında başladı: 2016'da 390., 2019'da 318. sıradaydı. 2020'lerin başında 330 ile 355. sıralar arasında kaldıktan sonra 2025'te 262. sırayla kendi zirvesine ulaştı.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
YükseliyorGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 17.000 kişiden biri
- 793 erkek · 4.334 kadın
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
İlke adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — İlke adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (kaynak)İlke
- Azericeİlke