Elmas

Elmas, Antik Yunanca "adamas" (yenilemez, kırılamaz, en sert) sözcüğünden gelir; Latince ve Arapça yoluyla Türkçeye geçmiştir. Doğanın en sert maddesi olan elmas, değerli süs taşlarının en üstünde yer alır. Türkçede hem maden adı hem de değer ve asalet temalı bir kız adı olarak yerleşmiştir.

Antik Yunanca adámas, olumsuzluk ön eki a- ile damao (yenmek, kırmak) fiilinin birleşiminden — "yenilemez, kırılamaz, baş edilemez" anlamına gelir. Yunan filozofları (Theofrastos On Stones, M. Ö. 4. yy) terimi en sert madde için kullandı; sonraları Latince adamas > diamas (Eski İngilizce diamond) yoluyla Avrupa dillerine yayıldı. Arap-İslam dünyasına Yunan bilim mirasından el-mas olarak geçti; Türkçeye Osmanlı klasik döneminden elmas yumuşak söyleyişle yerleşti. Doğanın en sert maddesi olması (Mohs ölçeğinde 10), saf karbonun kristal yapısından doğan parlaklığı, Türk halk edebiyatında elmas gibi parlak, elmas gibi sağlam benzetmelerinin temel kaynağıdır. Elmas adı modern Türkçede değer asalet sağlamlık nitelikli kız adlarının (Mercan, İnci, Beril, Yakut) arasına yerleşir.