Elmas

Elmas, Antik Yunanca adamas — a- (olmama) ön eki + damao (yenmek, kırmak) — "yenilemez, kırılamaz, en sert" anlamından gelir; oradan Latince adamas/diamas ve Arapça al-mas yoluyla Türkçeye geçmiştir. Doğanın en sert maddesi (Mohs ölçeğinde 10) olarak değerli süs taşları arasında en üst sırada yer alır. Türkçede hem maden adı hem değer asalet temalı kız adı olarak yerleşmiştir.

Antik Yunanca adámas, olumsuzluk ön eki a- ile damao (yenmek, kırmak) fiilinin birleşiminden — "yenilemez, kırılamaz, baş edilemez" anlamına gelir. Yunan filozofları (Theofrastos On Stones, M. Ö. 4. yy) terimi en sert madde için kullandı; sonraları Latince adamas > diamas (Eski İngilizce diamond) yoluyla Avrupa dillerine yayıldı. Arap-İslam dünyasına Yunan bilim mirasından al-mas olarak geçti; Türkçeye Osmanlı klasik döneminden elmas yumuşak söyleyişle yerleşti. Doğanın en sert maddesi olması (Mohs ölçeğinde 10), saf karbonun kristal yapısından doğan parlaklığı, Türk halk edebiyatında elmas gibi parlak, elmas gibi sağlam benzetmelerinin temel kaynağıdır. Elmas adı modern Türkçede değer asalet sağlamlık nitelikli kız adlarının (Mercan, İnci, Beril, Yakut) kategorisine yerleşir.