Ethem ismi “Koyu siyah; karayağız at” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #431).
Deneyin
Ethem İsminin Anlamı ve Kökeni
Ethem, Arapça edhem — 'koyu siyah olmak' kökünün eril sıfat formu — koyu siyah, karayağız at anlamına gelir. Klasik Arap at yetiştiriciliğinde edhem en kıymetli at renklerinden sayılırdı; Hz. Peygamber'in atlarından birinin el-Edhem adıyla anıldığı rivayet edilir. TÜİK kayıtlarında Ethem ismine ilk olarak 1850 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1851 yılında 59. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 431. sırayla listelenmektedir.
Arapça edhem, "koyu siyah, karayağız" anlamına gelir; asıl kullanımı at rengi içindir. Aynı kökten siyahlık ve kararma anlamındaki sözcükler türer. Klasik Arap-İslam at yetiştiriciliğinde edhem, atların en makbul rengi sayılırdı: karayağız at en üstün cins kabul edilir, at kitaplarında (hayl-nâme) renkler tek tek anlatılırken edhem her seferinde övgüyle anılırdı. Hz. Peygamber'in atlarından birinin bu adla anıldığı da rivayet edilir. Türkçeye Osmanlı dinî edebiyatı yoluyla Edhem (klasik) ve Ethem (yumuşak söyleyiş) olmak üzere iki yazımla girdi ve Anadolu'nun köklü erkek adlarından biri oldu. Adın çağrışımı gösterişsiz ama soylu bir güçtür.
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Ethem İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Arapça kökenli Ethem isminde öne çıkan üç özellik:
Cesaret
Cesaret, bu ismin en belirgin yanı. Öne çıkmaktan çekinmeyen, riski görüp yine de adım atan bir karakter. Türk isim geleneğinde cesaret anlatan adlar en eski katmandandır.
Asalet
Kendi standardını kimse bakmadığında da koruyan bir ağırbaşlılık. Asalet burada unvanla değil, tutumla ölçülür.
Hayal Gücü
Bu isim yaratıcılıkla anılır: fikri olan, o fikri bir şeye dönüştüren, kalıplara sığmayan bir tavır. Özgünlük burada farklı olmak için farklı olmak değildir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Ethem, kayıtların başladığı 1850'de 62. sıradaydı ve ertesi yıl, 1851'de 59. sırayla zirvesini gördü. 19. yüzyılın ikinci yarısında çoğunlukla 60 ile 100. sıralar arasında, sık verilen bir erkek adıydı. 20. yüzyıl boyunca yavaş ama kesintisiz geriledi: 1910'da 101., 1930'da 155., 1940'ta 203., 1960'ta 274., 1970'te 325. sıradaydı. 1970'lerden 1990'ların sonuna dek 300 ile 360. sıralar arasında kaldı; 2000'lerde 395 ile 445. sıralara indi ve 2014'te 487. sırayla en alt noktasını gördü. Son yıllarda yeniden toparlanıyor: 2025'te 431. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 7.200 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Ethem adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Ethem adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: edhem (yağız) sıfatı klasik İslami at yetiştiriciliği bağlamında olduğu kadar İbrahim ibn Edhem'in büyük Sufi tasavvuf veliliği üzerinden de manevi bir mirasa sahiptir. Türk-İslam ailelerinde Edhem / Ethem adı koymak, çocuğa hem soylu atın asaletini ve cesaretini yakıştırmak hem de İbrahim ibn Edhem'in zühd ve tasavvuf mirasını hatırlatmak anlamı taşır.
Benzer İslami adlar için:
Tarihi Figürler
İbrahim ibn Edhem
ö. ~778, Belh / ŞamErken dönem zühd geleneğinin önde gelen sûfîlerinden. Horasan'da, Belh'te varlıklı bir ailede doğdu; sonraki menkıbeler onu Belh hükümdarının oğlu diye anlatır. Gençliğinde avdayken duyduğu bir sesle dünya malını bırakıp zühde yöneldi. Irak, Hicaz ve Anadolu'yu dolaştı, Şam'da yirmi yılı aşkın bir süre bahçıvanlık, değirmencilik gibi işlerle geçindi. Menkıbeleri Türk edebiyatına büyük ölçüde Attâr'ın Tezkiretü'l-evliyâsı yoluyla geçti.
Edebiyatta ve Folklorda
Hadis ve klasik İslami at kitapları
Arapçada edhem kara at demektir. Tirmizî'nin aktardığı bir hadiste atların en hayırlısı alnı akıtmalı, üst dudağı beyaz kara at olarak sayılır; bulunmazsa aynı işaretleri taşıyan, kızıla çalan koyu renkli (kümeyt) at gelir. İbn Ahî Hizâm'ın Kitâbü'l-hayl'i gibi klasik at kitapları da bu geleneğin ürünüdür.
Varyantlar
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaAdham
- FarsçaAdham
- Türkçe (varyant)Edhem / Ethem
- BoşnakçaEdhem