Evren ismi “Dönen gök, felek; bugün kâinat” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #288).
Deneyin
Evren İsminin Anlamı ve Kökeni
Evren, 'döndürmek' anlamındaki evirmek fiilinden gelen eski bir Türkçe sözcüktür; asıl anlamı 'dönen çark, felek, burçlar döngüsü'dür. Bugün bilinen 'kâinat, gök varlıklarının tümü' anlamını Dil Devrimi yıllarında (1934), Arapça kâinat ve alem sözcüklerine öz Türkçe karşılık olarak kazandı. Halk dilinde sözcüğün bir anlamı daha vardır: büyük yılan, ejderha. Eski yazıda evran biçiminde yazılan ad Anadolu'da eskiden beri kullanılır ve hem kızlara hem erkeklere verilir. TÜİK kayıtlarında Evren ismine ilk olarak 1939 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1981 yılında 78. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2025 yılı verilerinde 288. sırayla listelenmektedir.
Evren, Türkçede birden çok anlamla yaşayan eski bir sözcüktür. Sözcüğün 'döndürmek' anlamındaki evirmek fiilinden türediği kabul edilir; evrilmek (gelişerek dönüşmek) de aynı köktendir. İlk anlamı da bu dönmeyle ilgilidir: evren, Türkçede öteden beri burçlar döngüsünü, eskilerin 'devran-ı felek' dediği dönen gök çarkını karşılar. Kozmolojik anlamını ise Dil Devrimi döneminde kazandı: Arapça kâinat ve Farsça cihan sözcüklerine öz Türkçe karşılık olarak benimsendi; bu yüzden 'kâinat' anlamı sözcüğün ikincil anlamıdır. Halk dilinde ve Türk-Moğol folklorunda ise evren büyük yılan, efsanevi ejderha anlamında geçer. Modern Türkçede evren bilimi (kozmoloji) gibi terimler bu yeni anlamdan doğmuştur.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan unisex isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 26 Eylül – 23 Ekim
Evren İsminin 2 Farklı Anlamı
Dönen gök, felek; bugün kâinat
Türkçe (öz Türkçe karşılık)Sözcüğün eski anlamı dönen gök çarkı, burçlar döngüsüdür. Dil Devrimi sırasında Arapça kâinat ve Farsça cihan sözcüklerine karşılık benimsenince 'kâinat' anlamını kazandı; evren bilimi (kozmoloji) terimi buradan gelir. Ad bu yönüyle sonsuzluk ve enginlik çağrıştırır.
Efsanevi büyük yılan, ejderha
Türkçe (Eski Türk mitolojisi)Halk dilinde ve Türk-Moğol folklorunda evren, büyük yılan, efsanevi ejderha demektir. Bu okuyuşta ad, kadim bir güç imgesi taşır.
Evren İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Evren deyince öne çıkan iki özellik:
Doğa Sevgisi
Doğa sevgisi, bu ismin en belirgin çağrışımı. Açık havada rahat eden, mevsimleri fark eden, dört duvar arasında sıkılan bir karakter.
Aydınlık
Girdiği ortamı ağırlaştırmayan, kötü haberi bile umudu kesmeden söyleyebilen bir tavır. Aydınlık burada neşeli görünmek değil, karartmamak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Evren 1939'da 341. sırayla kayıtlara girdi; 1960'larda ve 1970'lerin başında 465 ile 535. sıralar arasında, seyrek verilen bir addı. 1975'ten sonra yükselmeye başladı: 1978'de 320., 1979'da 294. sıradaydı. Ardından ani bir sıçrama geldi: ad 1980'de 124. sıraya çıktı ve 1981'de 78. sırayla zirvesine ulaştı. Bu sıçrama kısa sürdü; 1985'te 208., 1990'da 303., 1994'te 378. sıraya geriledi. 1990'ların ortasından 2020'lerin başına dek çoğunlukla 260 ile 415. sıralar arasında dolaştı. Son yıllarda yeniden yükseliyor: 2023'te 334., 2024'te 264. sıradaydı; 2025'te 288. sıradadır.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
YükseliyorGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 5.400 kişiden biri
- 14.121 erkek · 1.764 kadın
- Orta yaygınlıkta
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Evren adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Evren adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Ünlü İsimdaşlar
Evren Tekinoktay
Kopenhag'da yaşayan; kolaj ve neon çalışmaları uluslararası galerilerde sergilenen görsel sanatçıdır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe (kaynak)Evren
- Azerbaycan TürkçesiEvrən