Fatoş

Fatoş, Türkçe Fatma adının Anadolu halk söyleyişinde -ş sevgi-okşama ekiyle yumuşamış sevgi-kısaltma biçimidir. Fatma < Arapça Fatıma — Hz. Peygamber'in kızı, Hz. Ali'nin eşi, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'in annesi — bu ada manevi derinliğini kazandıran Hz. Fatıma'dır. Fatma > Fadime > Fatoş gibi halk yumuşatma silsileleri Anadolu kırsalında çocuğa sevgi göstermenin yaygın biçimlerindendir. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Fatoş adı 1854 yılından itibaren yıllık isim kayıtlarında yer almaktadır. İsim, 1875 verilerinde 150. sıraya kadar tırmanarak en çok tercih edildiği dönemi görmüştür. Güncel olarak 2025 sıralamasında 393. konumdadır.

-oş eki, Anadolu halk söyleyişinde sevgi bildiren bir okşama ekidir; Mehmet > Memoş, Ali > Aloş, Ayşe > Ayoş gibi pek çok adı sevimli kılar. Asıl ad Fatıma'nın kökü f-t-m (sütten kesmek) ilginç bir çağrışım taşır ve "cehennemden uzak tutulan" yorumuyla açıklanır. Fatoş, bu köklü adı çocuğa sevgiyle seslenmenin sıcak biçimidir.