Fıdda

Fıdda, Arapça al-Fiḍḍah (الفضة) — f-ḍ-ḍ (gümüş-yan-yapı, klasik Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı) kökünün söz-yapı söz-yapısının söz-imgesi al-Fiḍḍah — gümüş, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. Aynı kök-ailesinden al-fiḍḍī (gümüşten), al-fiḍḍiyyāt (gümüş-yan-yapı), Fiḍḍa (yan-form söz-yapısı), Fiḍḍī (yan-form söz-yapısı), Munaffaḍ (yan-form söz-yapısı) yan-örgüsü oluşur. Kur'ânî yan-bağlam İnsân Sûresi 76:15-16'da söz-merkezindedir — Wa-yuṭāfu 'alayhim bi-āniyatin min fiḍḍatin wa-akwābin kānat qawārīrā. Qawārīrā min fiḍḍatin qaddarūhā taqdīrā ("Çevrelerinde gümüşten kaplar ve billur kâseler dolaştırılır. Gümüşten yapılmış billurlar — onları (cennet ehli) ölçüye göre tayin etmişlerdir"). Klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde al-Fiḍḍah — Cennet-yan-bağlamlı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Aynı kök-ailesinden Tevbe 9:34 Wa-lladhīna yaknizūna al-dhahaba wa-al-fiḍḍah wa-lā yunfiqūnahā fī sabīli'llāh ("Altın ve gümüşü biriktirip de Allah yolunda harcamayanlar"), Âl-i 'Imrân 3:14 Zuyyina li-l-nāsi ḥubbu al-shahawāti min al-nisā'i wa-al-banīna wa-al-qanāṭīri al-muqanṭarati min al-dhahabi wa-al-fiḍḍah söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgeleri yan-bağlanır. 123 yıllık derin TÜİK tarihiyle 2024'te #423 sıradadır.

Arapça al-Fiḍḍah (الفضة), f-ḍ-ḍ ("gümüş-yan-yapı; klasik halk-Arap-Sami söz-örgüsünün söz-merkezi söz-yapısı; klasik Arap-Sami söz-örgüsünde f-ḍ-ḍ kök-ailesinin söz-merkezi söz-yapısı; aynı kök-ailesinden al-fiḍḍah — gümüş, al-fiḍḍī — gümüşten, al-fiḍḍiyyāt — gümüş-yan-yapı, Fiḍḍa, Fiḍḍī, Munaffaḍ yan-form söz-yapıları yan-örgüsü; klasik halk-Bizans-Sasanî-Akdeniz ticareti söz-örgüsünde gümüş-para-yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır") kökünün söz-yapı söz-yapısının söz-imgesi al-Fiḍḍah — gümüş, klasik halk-Arap-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı. Kur'ânî yan-bağlam İnsân Sûresi 76:15-16'da söz-merkezindedir — Wa-yuṭāfu 'alayhim bi-āniyatin min fiḍḍatin wa-akwābin kānat qawārīrā. Qawārīrā min fiḍḍatin qaddarūhā taqdīrā ("Çevrelerinde gümüşten kaplar ve billur kâseler dolaştırılır. Gümüşten yapılmış billurlar — onları (cennet ehli) ölçüye göre tayin etmişlerdir") söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır. Klasik halk-Tafsîr söz-örgüsünde (Tabarī, Razī, Beydâvî, İbn Kesîr) al-Fiḍḍah — Cennet-yan-bağlamlı söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır (klasik halk-İnsân Sûresi 76:5-22 kıssa-i ebrâr — sâlihler-cennetinin söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır; Cennet-Mukarrabīn-yan-bağlamı söz-merkezi söz-imge yan-bağlanır). Klasik halk-Sufi-tasavvuf söz-örgüsünde al-Fiḍḍah al-khāliṣah — saf-gümüş yan-yapı söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır. Aynı kök-ailesinden Tevbe 9:34 Wa-lladhīna yaknizūna al-dhahaba wa-al-fiḍḍah wa-lā yunfiqūnahā fī sabīli'llāh fa-bashshirhum bi-'adhābin alīm ("Altın ve gümüşü biriktirip de Allah yolunda harcamayanları acıklı bir azap ile müjdele"), Âl-i 'Imrân 3:14 al-qanāṭīri al-muqanṭarati min al-dhahabi wa-al-fiḍḍah ("yığılmış altın ve gümüş"), Zuhruf 43:33-34 qāli'an min fiḍḍah ("gümüşten kapı-tahtaları") söz-merkezi yan-yapı söz-yapısının söz-imgeleri yan-bağlanır. Türkçeye Osmanlı yumuşak-söyleyişiyle al-Fiḍḍah / Fıḍḍa / Fıdda yan-formunda yerleşmiştir; özellikle Doğu-Anadolu, Güneydoğu-Anadolu (Mardin-Şanlıurfa-Diyarbakır-Adıyaman) muhafazakâr ailelerinin sevdiği klasik İslami kız adı oldu.