Giray

Giray, Türk-Moğol Geray/Giray — eski-Kırım Hanları'nın ve han-ailesinden-olan-prenslerin-kullandığı, klasik halk-Türk-Moğol hânedân-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezindeki söz-yapısı anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Eskiden Kırım hanlarının ve han ailesinden olan prenslerin kullandığı bir san manasında nitelendirir. *Tarihsel-referansı klasik dünya-tarih söz-örgüsünün söz-merkezindeki Kırım Hânlığı** (1441-1783) — Cengiz-Han'ın (bk. Cengizhan, Timuçin maddeleri yan-form söz-örgüsü) torunu Cuci'nin (Coçi) soyundan Hacı I. Giray'ın 1441'de kurduğu Türk-Moğol hânedân söz-yapısının söz-imgesi; klasik dünya-tarih söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapı yan-bağlanır. Mengli I. Giray (saltanat 1466-1515), Devlet I. Giray (saltanat 1551-1577 — 1571 Moskova-Seferi yan-bağlamı), Sahib I. Giray (saltanat 1532-1551), Ġāzī II. Giray* (saltanat 1588-1607) yan-bağlanır. 82 yıllık TÜİK derinliğiyle 2025'te #302 sıradadır.

Türk-Moğol Geray/Giray, klasik halk-Türk-Moğol hânedân söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı — eski-Kırım Hanları'nın ve han-ailesinden-olan-prenslerin-kullandığı, klasik halk-Türk-Moğol hânedân-yan-yapı söz-yapısının söz-merkezindeki söz-yapısı. Etimoloji-yan-yorumu tartışmalıdır: klasik halk-Moğol-Türk söz-örgüsünde Kerey/Kerei — klasik Moğol-yan-yapı söz-yapısı (Kerey-kabilesi yan-bağlamı yan-bağlanır), Geray/Giray — yan-form söz-yapısı yan-bağlanır. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu Eskiden Kırım hanlarının ve han ailesinden olan prenslerin kullandığı bir san manasında nitelendirir. *Tarihsel-referansı klasik dünya-tarih söz-örgüsünün söz-merkezindeki Kırım Hânlığı** (1441-1783, Crimean Khanate): Cengiz-Han'ın (bk. Cengizhan, Timuçin maddeleri yan-form söz-örgüsü kök-aile-detayı orada) torunu Cuci'nin (Coçi-Hân) soyundan Hacı I. Giray (saltanat 1441-1466) tarafından 1441'de kurulan Türk-Moğol hânedân söz-yapısının söz-imgesi; klasik dünya-tarih söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapı yan-bağlanır. Kırım Hânları yan-bağlanır: Hacı I. Giray (1441-1466), Mengli I. Giray (saltanat 1466-1515 — Fatih Sultan Mehmed döneminde 1475 Ottoman-Kırım söz-yapısının söz-merkezi söz-imgesi yan-bağlanır), Mehmed I. Giray (saltanat 1515-1523), Saadet I. Giray (saltanat 1524-1532), Sahib I. Giray (saltanat 1532-1551), Devlet I. Giray (saltanat 1551-1577 — 1571 Moskova-Seferi yan-bağlamı söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır), Mehmed II. Giray (saltanat 1577-1584), İslâm II. Giray (saltanat 1584-1588), Ġāzī II. Giray (saltanat 1588-1607 — klasik halk-Kırım Hânlığı söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır), Tokhtamış-Giray, Selâmet I. Giray, Cânbeg I. Giray, Behâdır I. Giray, İnâyet-Giray, Bahadır II. Giray, Mehmed IV. Giray, Selim I. Giray (saltanat 1671-1678 — son-dönem klasik halk-Kırım söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imge), Şâhin-Giray (1777-1783, son-Kırım-Hânı yan-bağlanır; 1783'te Çariçe Catherine'in Kırım-ilhâkı yan-bağlamı yan-bağlanır). Klasik halk-Türk-Moğol hânedân söz-örgüsünde Giray-Hân (Giray-han söz-yapısı), Geray-yan-yapı, Tokhtamış-Giray, Mengli-Giray, Devlet-Giray yan-örgüsü oluşmuştur. Klasik halk-Türk-Cumhuriyet söz-örgüsünde Giray — klasik halk-soyluluk-yan-yansıyan onursal-yan-form söz-yapısının söz-merkezindeki söz-imgesi yan-bağlanır; 1943'ten itibaren Cumhuriyet'in laik-eğitimli ailelerinin sevdiği zarif modern erkek adı oldu (klasik halk-Türkçü söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapı; klasik Cengiz-Türk-Moğol hânedân-yan-yansıyan söz-yapısının söz-imgesi yan-bağlanır). Klasik halk-Türk-Anadolu söz-örgüsünde Cengiz-Giray yan-form söz-yapısı klasik halk-Cumhuriyet-Türkçü söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-imge yan-bağlanır. Klasik halk-türkü-edebî söyleminde Giray-yârın-onursal-yan-yan-asîlliği, Giray-yârın-Kırım-yan-yan-yansıyan-yan-yapısı, Giray-yârın-soylu-yan-yan-onursalı* yan-form söz-yapıları yer aldı.