Giray, Kırım hanlarının taşıdığı hanedan adıdır; kökeni Cengiz Han ile akraba bir Moğol soyunun adına dayanır. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2025: #302).
Deneyin
Giray İsminin Anlamı ve Kökeni
Giray, Kırım Hanları'nın taşıdığı hanedan adından gelen bir erkek adıdır. Cengiz Han soyundan gelen Hacı Giray'ın 1441'de kurduğu Kırım Hanlığı'nda (1441-1783) her hükümdar adına Giray eklerdi: Mengli Giray, Devlet Giray, Gazi Giray. Ad, Cengiz Han ile akraba bir Moğol soyunun ya da bu soyun kutsal saydığı ongunun (totem) adından gelir; Osmanlı kayıtlarında Giraylar Al-i Cengiz (Cengiz soyu) diye anılır. Türk tarih bilincinde soyluluk ve hanedan çağrışımı taşır. TÜİK kayıtlarında Giray ismine ilk olarak 1939 yılında rastlanmaktadır. İsim, 2025 yılı itibarıyla en yüksek düzeyine ulaşarak 302. sıraya çıkmıştır.
Giray, Kırım Hanlığı (1441-1783) hanedanının adıdır ve bir Moğol soyunun adından gelir: Cengiz Han ile akraba bu soyun ya da soyun ongununun (totem) adı Giray'dır. Hanlığın kurucusu Hacı Giray (saltanat 1441-1466) ve son hanı Şahin Giray (1745-1787) bu adı taşır. Osmanlı belgelerinde Giray hanları, soylarının Cengiz Han'a dayanması nedeniyle Al-i Cengiz unvanıyla anılır. Cumhuriyet sonrası Türk tarih bilinciyle yeniden gündeme gelmiş bir tercihtir; Kırım Tatarlarının siyasi ve kültürel geçmişinin simgesi olarak bugün de yaşar. Türk Dil Kurumu sözlüğü ise sözcüğü, eskiden Kırım hanlarının ve han ailesinden prenslerin adlarına eklenen bir san olarak tanımlar; hanedanın her üyesi adının sonunda Giray'ı taşıdığı için iki açıklama birbirini tamamlar.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bu ay çok bakılan erkek isimlerinden
Tümü →İsim Atlası ziyaretçilerine göre · 11 Ekim – 7 Kasım
Giray İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Giray, Moğolca kökenli bir ad. İsim karakteri belirlemez — ama her adın, anlamından ve kullanım geçmişinden gelen bir çağrışım dünyası vardır. Giray isminde bunlar iki başlıkta toplanıyor:
Asalet
Asalet, bu ismin taşıdığı temel nitelik. Varlığıyla fark edilen, girdiği ortamın havasını değiştiren, kendini kanıtlama telaşı olmayan bir duruş. Türkçede asalet soydan çok duruşla ölçülür.
Kararlılık
Ağırlığını taşıyan, taşıyamadığında da bırakıp gitmeyen bir karakter. Bu adlarda güç, sesin yüksekliğiyle değil, sözün tutulmasıyla ölçülür.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Popülerlik Hikâyesi
Giray, 1939'da kayıtlara 340. sırayla girdi ve 1940'ların başında 340'lı sıralarda kaldı. Sonraki yarım yüzyılda giderek seyrekleşti; 1960'lardan 2011'e kadar çoğunlukla 460 ile 555 arasındaki sıralarda göründü. 2012'den sonra yeniden yükselişe geçti ve 2025'te 302. sırayla şimdiye kadarki en iyi yerine ulaştı.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 27.000 kişiden biri
- Nadir
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Giray adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Giray adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Tarihi Figürler
Hacı I. Giray
Kırım Hanı, 1441-1466Kırım Hanlığı'nın kurucusudur; Altın Orda'nın dağılışı sırasında bağımsız hanlığı kurarak Giray hanedanının atası olmuştur.
Mengli I. Giray
saltanat 1466-1515, Kırım HanıKırım Hanlığı'nı güçlendiren handır; Osmanlı himayesini kabul ederek hanlığın uzun ömürlü Osmanlı bağını kurmuştur.
Devlet I. Giray
saltanat 1551-1577, Kırım HanıKırım Hanı'dır; 1571'de Moskova'ya kadar ilerleyip şehrin yanmasıyla sonuçlanan seferiyle tanınır. Ertesi yıl Molodi Savaşı'nda ağır bir yenilgiye uğradı.
Ünlü İsimdaşlar
Mengli I. Giray
1466-1515 yılları arasında, aralıklarla Kırım Hanlığı'nı yöneten handır. 1475'te Osmanlılar Kefe'yi alınca İstanbul'a götürüldü; 1478'de Osmanlı desteğiyle tahta dönerek hanlığı Osmanlı'ya bağlayan han oldu.
Devlet I. Giray
1551-1577 yılları arasında hüküm süren Kırım Hanı'dır; 1571'deki Moskova seferiyle tanınır.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- MoğolcaGeray / Kerei
- TürkçeGiray
- İngilizce/AvrupaGiray / Geray