Gözde

Gözde, Türkçede 'çok sevilen, beğenilen, üstün tutulan' anlamına gelen bir sıfattan türemiş isimdir. Gözün değer verdiği, seçkin kıldığı kişiyi çağrıştıran bu isim, sevgi ve takdirin doğrudan bir ifadesi olarak Türk kültüründe köklü bir yere sahiptir.

Türkçe gözde sözcüğü — göz (Türkçe temel-kelime: görme-organı; göz-uç) köküne -de bulunma-ekini alan formdur: "gözde-olan, göze-çarpan, seçkin, üstün-tutulan, favori" anlamını taşır. Osmanlı saray-teraminolojisinde gözde sultan-saraydaki odalıklardan padişahın favoritesi olan kadını ifade eden özel-terimdi — ikbâl, haseki, hünkâr'ın gözdesi gibi rütbe-silsilesinin parçasıydı. Kelime bu tarihsel-saray kullanımıyla yüksek-saygı yükü kazandı. Modern Türkçede gözdesi olmak, gözde yer (sevilen-yer), gözde kitap (tercih-edilen kitap) gibi deyimlerle yaşar. Özel-ad Gözde 1990'lar Türkiye'sinin Türkçe-öz seçkinlik-sevgi kavramlı kadın adları dalgasının (Gözde, Özge-enriched, Özlem, Serap-enriched) parçası olarak 1993'te #53 ile zirvesine ulaştı.