Gülay

Gülay, Türkçe 'gül' ve 'ay' kelimelerinin birleşiminden oluşan bir isimdir ve 'güllerin açtığı ay' anlamını taşır. Bu isim, baharın gelişini ve doğanın uyanışını simgeleyen poetik bir anlam içerir.

Gülay, Farsça gul (گل, "gül, çiçek") ile Türkçe ay (göktaşı, ışıldayan gök-cismi) sözcüklerinin birleşiminden oluşan klasik Türk-Fars bileşik kadın adıdır — "gül-ay, gül-gibi parlak ay, gül-yüzlü ay" anlamını taşır. Gül klasik Fars-Türk divan şiirinin en yoğun kullanılan sevgili-tasvir kelimelerinden biridir; gül-izâr (gül-yanaklı), gül-fem (gül-dudaklı), gül-cemâl (gül-güzel) gibi tamlamalar klasik-estetiğin standart ifadelerindendir. Ay ise Türkçenin en yoğun kullanılan gök-cismi-güzelliği metaforudur — ay-yüzlü, ay-parçası deyimlerinde yaşar. Gül + ay bileşiği Türk-Fars klasik kadın-ad üretim-kalıbının (Aygül, Gülay, Gülşah, Aysel, Aynur) yaygın örneklerinden biridir. Türkçeye Osmanlı Türkçesi aracılığıyla yerleşti ve 20. yüzyıl ortasında modern-kadın ad havuzunun yaygın temsilcilerinden biri oldu.