Günnur
Anlam ve Köken
Günnur, Türkçe-Arapça hibrid compound: gün ("güneş, gündüz; klasik halk-türkçesinin söz-merkezindeki söz-yapısı; Eski Türkçe kün — güneş söz-yapısı yan-yorumla yan-bağlanır") ve nur ("Arapça al-nūr — ışık, aydınlık; Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından al-Nūr — Nur Sûresi 24:35 Allāhu nūru al-samāwāti wa al-arḍ — "Allah, semaların ve yerin nurudur" yan-bağlamlı söz-yapısı; bk. Nur maddesi yan-form söz-örgüsü") söz-unsurlarının terkibinden güneş-nuru, güneş-aydınlığı, gündüz-ışığı saçan-kız anlamlarına gelir. TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu güneş gibi ışık ve aydınlık saçan manasında nitelendirir. Klasik Anadolu Türk-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki Türkçe-Arapça hibrid compound söz-yapılarındandır; Aynur (ay-nur), Aysenur (ay-sen-nur), Yıldıznur (yıldız-nur), Esennur (esen-nur), Erennur (eren-nur), Songünnur (son-gün-nur), Bingünnur (bin-gün-nur), Cangünnur (can-gün-nur) yan-form söz-örgüsünün söz-merkezindedir. gün- başlangıçlı klasik Türkçe-Arapça hibrid compound söz-yapıları klasik Anadolu halk-zarafet-jargonunun söz-merkezindedir; Günay, Günel, Güneş, Günsel, Güngör, Günhan, Gündüz, Günbatım, Günsöz (bk. ilgili maddeler) yan-örgüsü oluşmuştur. -nur sonlu klasik Türkçe-Arapça hibrid compound söz-yapıları klasik Anadolu halk-zarafet söz-örgüsünün söz-merkezindedir; Aynur, Hasnur, Esennur, Yıldıznur, Sevnur, Hüsnünur (bk. ilgili maddeler) yan-örgüsü vardır. 89 yıllık TÜİK derinliğiyle 2024'te #422 sıradadır.
Türkçe-Arapça hibrid compound Günnur, iki söz-unsurunun birleşmesiyle yapılmıştır: gün ("güneş, gündüz; klasik halk-türkçesinin söz-merkezindeki söz-yapısı; Eski Türkçe kün — güneş söz-yapısı yan-yorumla yan-bağlanır; aynı kök-ailesinden Eski Türkçe kün-baş — güneş-başı, kün-süy — güneş-su, kün-doğu — güneş-doğusu yan-form söz-örgüsü") ve nur ("Arapça al-nūr — ışık, aydınlık; Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından al-Nūr; Kur'an'ın Nur Sûresi 24:35 Allāhu nūru al-samāwāti wa al-arḍ mathalu nūrihi ka-mishkāhin fīhā miṣbāḥ al-miṣbāhu fī zujājah al-zujājatu ka-annahā kawkabun durriyy yūqadu min shajaratin mubārakatin zaytūnatin lā sharqiyyatin wa-lā gharbiyyatin — "Allah, semaların ve yerin nurudur. O'nun nuru, içinde lamba bulunan bir kandil gibidir..." yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî teoloji-tasavvuf-edebiyat geleneğinin söz-merkezindeki söz-imgesi; bk. Nur maddesi yan-form söz-örgüsü"). Birleşim Günnur = "güneş-nuru, güneş-aydınlığı, gündüz-ışığı saçan-kız". TDK Kişi Adları Sözlüğü adın özel-anlam-yorumunu güneş gibi ışık ve aydınlık saçan manasında nitelendirir. Klasik Anadolu Türk-İslam söz-örgüsünün söz-merkezindeki Türkçe-Arapça hibrid compound söz-yapılarındandır; Aynur ("ay-nur — Türkçe-Arapça hibrid söz-yapısı"), Aysenur (ay-sen-nur), Yıldıznur (yıldız-nur), Esennur (esen-nur), Erennur (eren-nur), Songünnur (son-gün-nur), Bingünnur (bin-gün-nur), Cangünnur (can-gün-nur), Tannur (tan-nur), Şafaknur (şafak-nur), Sevnur (sev-nur), Birnur (bir-nur), Hilalnur (hilâl-nur) yan-form söz-örgüsünün söz-merkezindedir. gün- başlangıçlı klasik Türkçe-Arapça hibrid compound söz-yapıları klasik Anadolu halk-zarafet-jargonunun söz-merkezindedir; Günay ("gün-ay; Türkçü modern compound"), Günel (gün-el), Güneş ("güneş; klasik halk-türkçesinin standart söz-yapısı"), Günsel (gün-sel), Güngör (gün-gör), Günhan (gün-han), Gündüz ("gündüz; klasik halk-türkçesinin standart söz-yapısı"), Günbatım (gün-batım), Günsöz (gün-söz), Günsu (gün-su) yan-örgüsü oluşmuştur. -nur sonlu klasik Türkçe-Arapça hibrid compound söz-yapıları klasik Anadolu halk-zarafet söz-örgüsünün söz-merkezindedir; Aynur, Hasnur, Esennur, Yıldıznur, Sevnur, Hüsnünur, Şafaknur, Tannur, Birnur, Hilalnur, Erennur, Cannur (bk. ilgili maddeler) yan-örgüsü vardır. al-nūr sözcüğünün Arap-İslamî söz-örgüsünde söz-merkezindeki konumu yan-yorumla yan-bağlanır; klasik İslamî Allāh nūr al-samāwāti wa al-arḍ (Nur 35) yan-bağlamlı söz-yapısı klasik İslamî teoloji-tasavvuf-edebiyat geleneğinin söz-merkezindeki söz-imgesi; klasik halk-tasavvuf-edebî söz-örgüsünde nūr-i Muḥammadī (Hz. Peygamber'in Nuru), nūr-i Hudâ (Hudâ-nuru), nūr-i ezel (ezel-nuru), nūr-i ilâhî (ilâhî-nur) yan-form söz-yapıları klasik halk-tasavvuf-jargonunun söz-merkezindeki söz-imgeleridir. Günnur özellikle 1936'dan itibaren laik-Türkçü ve dindar-eğitimli orta-tabaka ailelerinin sevdiği zarif modern kız-adı oldu; klasik Türkçü-İslamî hibrid söz-örgüsünün söz-merkezindeki söz-yapısı.
Popülerlik
Günnur, 1936'dan itibaren TÜİK kayıtlarında Cumhuriyet'in laik-Türkçü ve dindar-eğitimli kuşağında görünür. 1960-2000 arası popüler tercihler arasında 200-500 sıralarında yer aldı; 2024'te #422 sıradadır.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: al-nūr Allah'ın 99 İsm-i Hüsnâ'sından, klasik İslamî kelâm-tasavvuf-edebiyat geleneğinin söz-merkezindeki söz-yapısı (Nur 24:35 söz-merkezi; bk. Nur maddesi söz-örgüsü). Günnur compound söz-yapısının nur unsuru klasik İslamî al-nūr söz-örgüsüne yan-yorumla yan-bağlanır. Türk-İslam ailelerinde Günnur adı koymak, çocuğa güneş-aydınlığı-saçan, manevî-ışık-yansıtan, klasik İslamî nur-mirasını-yansıtan mü'mine karakter-niyetini yakıştırma anlamı içerir.
Edebiyatta ve Folklorda
Kur'an-ı Kerim — Nur 35 (*Allāhu nūru al-samāwāti wa al-arḍ*) yan-bağlamı
Allāhu nūru al-samāwāti wa al-arḍ mathalu nūrihi ka-mishkāhin fīhā miṣbāḥ — "Allah, semaların ve yerin nurudur. O'nun nuru, içinde lamba bulunan bir kandil gibidir." Nur 24:35, klasik İslamî teoloji-tasavvuf-edebiyat geleneğinin söz-merkezindeki söz-imgesi; bk. Nur maddesi söz-örgüsü. Günnur compound söz-yapısının nur unsuru bu Kur'anî söz-yapısına yan-yorumla yan-bağlanır.
Uluslararası Karşılıkları
- Türkçe-Arapça (köken)Günnur
- AzericeGünnur