Hüsamettin

Hüsamettin, Arapça Husam ed-Din — husam (keskin kılıç) ve ed-din (din) — dinin keskin kılıcı, dini koruyup savunan anlamına gelir. -eddin sonekli birleşik isim erkek adlarının (Hayrettin, Fahrettin, Necmettin, Bahattin, Şerafettin, Muhittin, Sadettin, Nizamettin) ailesinden bir üyedir. En bilinen taşıyıcısı Hüsameddin Çelebi (1225-1284), Mevlana Celaleddin Rumi'nin halifesi ve Mesnevi-i Ma'nevinin (1259-1273 arası 26.000-mısralı tasavvuf felsefesi başyapıtı) ilham kaynağı olan en yakın talebesi. Mevlana'nın Mesnevi'yi onun ısrarıyla yazmaya başlaması sebebiyle Türk Mevlevi tasavvuf geleneğinde özel bir yer tutar.

Hüsamettin, Arapça Husam ed-Din birleşik isim'undan: husam ("keskin kılıç, kesici kılıç namlusu") ve ed-din (din). Birlikte Husam ed-Din = dinin keskin kılıcı, dini koruyup savunan. -eddin sonekli birleşik isim erkek adlarının yapısı, Türk Osmanlı ulema tarikat geleneğinde 12-15. yüzyıllar arası büyük alim, gazi emir ve tasavvuf üstadlarına verilen onursal lakaplardı. Husam ed-Din lakabı özellikle 13. yüzyıl Selçuklu Anadolu coğrafyasında popüler oldu: Hüsameddin Çelebi (1225-1284, Mevlana'nın halifesi), Hüsameddin Lal-Paşa (Anadolu Selçuklu emiri), Hüsameddin Beg (14. yüzyıl Anadolu Karamanoğlu beyi). Türkçeye Osmanlı medrese tasavvuf yoluyla Hüsameddin (klasik) ve Hüsamettin (yumuşak söyleyiş) yerleşmiştir.