Iraz ismi “Rıza, hoşnutluk; teslimiyet” anlamına gelir. Türkiye'de daha az bilinen, özgün bir isimdir (TÜİK 2024: #422).
Iraz İsminin Anlamı ve Kökeni
Iraz, Arapça Iraz sözcüğünden gelen ve Türkçe halk söyleyişinde rıza (hoşnutluk, kabul) kavramıyla anlam-kaymasına uğramış bir kız adıdır. Türk-İslami gelenekte rıza — Allah'ın takdirine boyun eğme, haline hoşnut olma — tasavvuf düşüncesinin temel makamlarından biridir. Kur'an-ı Kerim Beyyine Suresi 98:8'de radıyallahu 'anhum ve radu 'anhu (Allah onlardan razıdır, onlar da Allah'tan razıdır) ifadesi bu karşılıklı razı olma ilişkisinin manevi yükünü vurgular. Anadolu kırsalında Iraz yumuşak söyleyişiyle özellikle Doğu Anadolu halk söyleyişinde köklü bir kız adı olarak yerleşmiştir.
Türkçe-Kürtçe karma İraz, klasik Anadolu halk söyleyişinin yumuşatılmış bir kadın adıdır; Arapça Riza / Rıza (hoşnutluk, razı olma) sözcüğünün Anadolu yumuşatma biçimi olarak yorumlanır. Aynı zamanda Kürtçe iraz (özlem, hasret) sözcüğüyle de bağlantılı bir köken yorumu vardır. Klasik Doğu Anadolu halk edebi kadın adlandırmasının köklü üyelerindendir.
Iraz İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
İsimler kişiliği tayin etmez; yine de her ad, hem anlamı hem de taşıdığı tarih yüzünden belli özellikleri akla getirir. Iraz deyince öne çıkan iki özellik:
Huzur
İsmin ilk akla getirdiği şey huzur. Yanında insanın rahatladığı, gürültüden çok sessizliği tercih eden, sabrı yöntem sayan bir tavrı tarif eder.
Aydınlık
Girdiği ortamı ağırlaştırmayan, kötü haberi bile umudu kesmeden söyleyebilen bir tavır. Aydınlık burada neşeli görünmek değil, karartmamak.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Deneyin
Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.
Popülerlik Hikâyesi
İraz, klasik Anadolu halk-söyleyişli bir kadın adı olarak Doğu Anadolu Kürt-Türk karma aile geleneğinde sevilerek kullanılır. TÜİK kayıtlarında Iraz ismine ilk olarak 1852 yılında rastlanmaktadır. İsim, 1858 yılında 91. sırayla zirvesine çıkmıştır. Güncel olarak 2024 yılı verilerinde 422. sırayla listelenmektedir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
NadirGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 29.000 kişiden biri
- Nadir
Iraz ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Iraz adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Iraz adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Dini ve Manevi Bağlam
İslam: Rıza (hoşnutluk, razı olma) klasik İslami tasavvuf söyleyişinin temel kavramlarındandır. Fecr Suresi 89:27-28 ayetleri "Ey nefs-i mutmainne, Rabbine razı olmuş ve razı olunmuş olarak dön" (ircii ila rabbiki raziyeten mardiyye) ifadesiyle bu kavramı manevi olgunluğun mertebesi olarak tanımlar. Klasik tasavvuf düşüncesinde makâm-ı rıza (rıza makamı) salikin Allah'ın takdirini hoşnutlukla kabul ettiği yüksek bir manevi mertebedir; İraz adı bu klasik rıza-hoşnutluk niyetini yansıtır.
Benzer İslami adlar için:
Deneyin
Iraz soyadınızla nasıl duruyor?
Soyadınızı yazın; ses akışını, ritmi ve anlam ilişkisini birlikte değerlendirelim.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- ArapçaRiḍā
- Türkçe (diğer yazımlar)Iraz / Riza
- Azericeİraz