Jülide
Anlam ve Köken
Jülide, Farsça kökenli bir isim olup 'karmakarışık, dağınık, birbirine girmiş' anlamlarını taşır. Türk şiirinde özellikle sevgilinin dağınık saçlarını betimlemek için kullanılan bu sözcük, zamanla kadın ismi olarak da benimsenmiştir.
Farsça jūlīda (ژولیده) — "karmakarışık, dağınık, birbirine-girmiş, taranmamış-saç" anlamındaki sıfattır. Proto-İran gwār-/jūl- kökünden türediği düşünülür. Klasik-Fars divan-şiirinde jūlīda-mū (dağınık-saçlı), jūlīda-ḫayāl (karmakarışık-düşüncesi-olan) tamlamaları sevgili-güzelinin-çekici-dağınıklığını ve aşığın-zihninin-karmaşasını tasvir eden standart-metaforlardır. Özellikle 19. yüzyıl Osmanlı divan şiirinin romantik-temalı gazellerinde jūlīda-gîsû (dağınık-saç-lüleli) imgesi sevgili-portresinin-ayrıntılarından biriydi. Türkçeye Osmanlı-divan kültürü ile yerleşti; 1922'de #278 ile zirvesine ulaştı.
Popülerlik
Jülide, 1922'de #278 ile zirvesine ulaşan erken-Cumhuriyet Fars-divan-estetik kadın-ad havuzunun temsilcilerinden biri. Jülide Gülizar'ın 1968-1996 TRT-spikerliği-dönemi ismin kolektif-görünürlüğünü zirveye-taşıdı. 2020'lerde yükseliyor trendinde Fars-divan estetiği taşıyan kadın-isimlerin yeniden-değerlendirilmesinin parçası.
Popülerlik Trendi
YükseliyorKaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
Modern Kültürde
Jülide Gülizar
Oyuncu · 1929Türk spiker ve gazeteci (1929-2011); TRT'nin ilk kadın-haber-spikeri ve Türk-televizyon-yayıncılığının kurucu-kadın-yüzlerinden biri. 1968'de TRT Televizyonu yayına başladığında ana-haber spiker-görevine getirildi; otuz-yılı-aşkın TRT-kariyeriyle Türk-televizyon-haberciliğinin klasik-kadın-sesi olarak belleğe yazıldı. 1968-1996 arası TRT-yayın-kimliğinin simge-yüzü sayılır. Türk-kadın-mesleği tarihinde medya-alanında kurucu-rol oynadı.
Uluslararası Karşılıkları
- Farsça (kaynak)Jūlīda (ژولیده)
- UrducaJulida (ژولیدہ)
- Azerbaycan TürkçesiJülidə