Bade, divan şiirinde aşkın ve ilahi coşkunun simgesi olan kadehin, şarabın adıdır. Türkiye'de yaygın olarak tercih edilen bir isimdir (TÜİK 2025: #74).
Bade İsminin Anlamı ve Kökeni
Bade, Farsça bade sözcüğünden gelir ve "şarap, kırmızı üzüm şarabı" anlamına gelir. Klasik Fars ve Türk divan edebiyatının en yoğun kullanılan imgelerinden biri olan bu kelime, tasavvufi şiirde ilahi aşkın sarhoşluğu, Hakk'la buluşmanın mistik kadehi sembolü olarak yüzyıllarca kullanıldı. Modern Türk kız ismi olarak 2020 sonrası poetik klasik çağrışımlarıyla yaygınlaşan bu ad, 2025'te zirveye ulaşmıştır.
Farsça bade, Eski Farsça/Pehlevi vatag biçiminden gelir; bazı filologlar erken İran vatah- ("eski, yaşlanmış") köküne bağlar — şarabın yıllanma niteliğine atıfla. Klasik Farsçada kelime özellikle kırmızı üzüm şarabı, daha genel olarak içki anlamında geçer. Klasik Fars-Türk divan şiirinin en merkezi imgelerinden biri haline gelmiş; Hafız-ı Şirazi, Sa'di, Ömer Hayyam, Mevlâna ile Osmanlı divan şairleri Fuzuli, Baki ve Şeyh Galib'in eserlerinde yüzlerce kez geçer. Çift katmanlı anlam: zahiri şiirde bade gerçek şarabın kadehini, batıni ve tasavvufi şiirde ise ilahi aşkın sarhoşluğunu ifade eder; bade-i aşk (aşk şarabı), bade-i irfan (irfan şarabı) terkipleri bu mistik kullanımın örnekleridir.
Bu İsmin Yer Aldığı Listeler
Bade İsminin Karakter Özellikleri ve Analizi
Bir adın insanı belirlediğini söyleyemeyiz; ama adların taşıdığı çağrışımlar kültürel olarak paylaşılır ve gerçektir. Farsça kökenli Bade isminde öne çıkan iki özellik:
Hayal Gücü
İsmin ilk akla getirdiği şey hayal gücü — üreten, tasarlayan, olmayanı düşünebilen bir zihin. Sanatla ve icatla anılan adların ortak yanı budur.
Zarafet
Bu isim incelikle anılır: nazik, ölçülü, kabalıktan uzak bir karakter. Zarafet burada süs değil, başkasını incitmeme dikkatidir.
İsimlerin çağrıştırdığı özellikler kültüreldir; bir ismi taşıyan herkesin aynı karakterde olduğu anlamına gelmez.
Deneyin
Size en yakın ismi bulalım
6 kısa soru, 30 saniye — zevkinize göre kişisel isim önerileri.
Popülerlik Hikâyesi
Bade, 1863'ten bu yana TÜİK kayıtlarında görülen ancak 2000'lere kadar 100-500. sıralarda çok düşük sıklıkta kullanılan bir isimdi. 2000-2020 arası 100-150. sıralarda seyretti. 2020 sonrası Alya, Defne, Lina gibi modern kısa melodik kız isim dalgasının bir parçası olarak hızla yükseldi: 2021'de #106, 2024'te #106, 2025'te #74 ile yükseliş eğiliminde 160 yıllık tarihinin zirvesine ulaştı. Divan edebiyatı kökenli poetik klasik kız isimlerinin (Leyla, Hazal, Ayla yanında) modern yeniden keşfinin örneklerindendir.
Yeni Doğanlar Arasında Popülerlik
YükseliyorGrafik, her yıl doğan bebekler arasındaki sıralamayı gösterir. Kaynak: TÜİK yıllık bebek isimleri istatistikleri · kaynaklar
- Yaklaşık her 7.400 kişiden biri
- Orta yaygınlıkta
Bade ismini eşin de sever mi?
İsim Eşleşmesi ile birlikte seçin — ikinizin de beğendiği isimler eşleşsin.
Gökyüzü Atlası · Ücretsiz
Bade adını doğduğu gecenin gökyüzüyle birleştirin
Doğum tarihini girin; o gecenin yıldızlarını ve Ay’ın evresini birlikte çıkaralım — Bade adı ve anlamı altında.
Tarihi bilmiyorsanız aracı doğrudan açın.
Edebiyatta ve Folklorda
Klasik Fars-Türk divan edebiyatında bade imgesi
Klasik Fars şiirinin kurucu imgelerinden biri olan bade, Ömer Hayyam'ın (1048-1131) Rubaiyat'ından Hafız-ı Şirazi'nin (1315-1390) gazellerine, Mevlana'nın (1207-1273) Divan-ı Kebir'inden Osmanlı divan şairlerinin eserlerine kadar kesintisiz yer alır. Tasavvufi yorumda bade Hakk ile buluşmanın sarhoşluğunu, saki (kadeh sunan) Allah'ı veya mürşidi, meyhane (şarap evi) tekke veya dergâhı simgeler. Osmanlı şairi Baki'nin "Bade nuş etmek gerekdir meclis-i cananeye" (Sevgilinin meclisine şarap içilmeli) dizesi ve Nedim'in şiirleri bu imgenin Türkçe divan geleneğindeki zirvelerindendir.
Modern Kültürde
Türk dizilerinde Bade karakterleri — Afili Aşk, Sefirin Kızı, Kefaret
Dizi · 20182018 sonrası Afili Aşk, Sefirin Kızı, Kefaret gibi Türk dizilerinde Bade adını taşıyan yan karakterler yer aldı. Bu görünürlük, ismin 2020 sonrası hızlı yükselişinin (2020'de #121 → 2025'te #74) kültürel zeminini oluşturdu.
Deneyin
Bade soyadınızla nasıl duruyor?
Soyadınızı yazın; ses akışını, ritmi ve anlam ilişkisini birlikte değerlendirelim.
Ünlü İsimdaşlar
Bade İşçil
'Ezel' dizisindeki Şebnem rolü ve 'Ufak Tefek Cinayetler' ile tanınan oyuncu ve model.
Benzer İsimler
Tümünü Gör →Uluslararası Karşılıkları
- Farsça (kaynak)Bāde
- KürtçeBade
- UrducaBāda
- TacikçeBoda