Kadiriye

Kadiriye, Arapça Qadiriyya sözcüğünden gelir; al-Qadir (Esmaü'l-Hüsnadan — Güç Sahibi, Mutlak Kudret) köküne dişil aidiyet -iyya ekinin getirilmesiyle oluşmuş bir kız adıdır. Eril karşılığı Qadiri (Kâdiriyye tarikat mensubu) sıfatıdır. al-Qadir Allah'ın 99 güzel isminden biri olup q-d-r (güç sahibi olmak, takdir etmek) kökünden gelir; aynı kökten al-Muqtadir, al-qudra (güç), al-qadar (kader), al-taqdir (takdir, değer biçme) sözcükleri türer. Klasik tasavvuf geleneğinde Kâdiriyye tarikatı (Abdülkâdir-i Geylani tarafından kurulmuş, öl. 1166) klasik İslami sufi kuruluşların en yaygın yollarındandır.

Aynı kök ailesinden al-qudra (güç, kudret), al-Qadir (Esmaü'l-Hüsnadan), al-Muqtadir (Esmaü'l-Hüsnadan — Her Şeye Gücü Yeten), al-qadar (kader), al-taqdir (takdir), al-aqdar (en güçlü) sözcükleri türer. Kâdiriyye tarikatı klasik İslam tasavvuf düşüncesinin en yaygın yollarından biri olarak Abdülkâdir-i Geylani'nin (öl. 561/1166) öğretileri etrafında şekillenmiştir; özellikle Anadolu, Hint, Orta Asya ve Mağrip İslam dünyasında yaygındır. Kadiriye adı bu tarikat geleneğine olan manevi bağlılığın bir ifadesi olarak verilirdi.